NAV
NAV’a itiraz süresini kaçırmış olabilirim. Ne yapabilirim?
Süre geçmiş olsa bile itirazınızı hemen gönderin ve neden geç kaldığınızı açıklayın.
NAV'a itiraz ettikten sonra yeni bir belge aldım. Ne yapmalıyım?
NAV kararına itiraz ettikten sonra yeni bir belge mi aldınız? Belgeyi nereye ve nasıl göndereceğinizi ve itirazın nasıl ilerlediğini anlatıyoruz.
NAV dosyamdaki belgeleri görebilir miyim?
Evet. Davanın tarafı olarak NAV dosyanızdaki belgeleri görme hakkınız vardır. Bu hak karar verildikten sonra da devam eder.
Hastalık param (sykepenger) durduruldu. Ne yapabilirim?
Önce kararın gerekçesini okuyun. Durdurma kararına kural olarak altı hafta içinde NAV’a itiraz edebilirsiniz.
İşsizlik parası (dagpenger) başvurum reddedildi. Neye bakmalıyım?
Ret kararında hangi koşulun eksik bulunduğuna bakın. Çoğu zaman sorun asgari gelir, gerçek iş arayan olma veya işten ayrılma nedenidir.
Oturum ve UDI
Norveç vatandaşlığı için hangi şartları sağlamalıyım?
Ana kural, son 11 yılın en az 8 yılında Norveç'te izinle yaşamış olmak. Bunun yanında dil, vatandaşlık sınavı, kimlik ve ceza kaydı şartları vardır.
Norveç vatandaşı olursam Türk vatandaşlığım kalır mı?
Norveç, 1 Ocak 2020'den beri çifte vatandaşlığa izin veriyor. Türk vatandaşlığınızın durumunu ise Türk makamlarına, örneğin T.C. Oslo Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesine, ayrıca sormanız gerekir.
Para cezası vatandaşlık başvurumu geciktirir mi?
Geciktirebilir. Birçok ceza, vatandaşlık öncesinde bir bekleme süresi (karenstid) doğurur. Süre cezanın türüne ve büyüklüğüne göre yönetmelikteki tabloyla hesaplanır.
Vatandaşlık için yurt dışında ne kadar kalabilirim?
Bir takvim yılında yurt dışında toplam iki aya kadar kalmak ikamet süresini bozmaz. İki ayı aşarsanız o yıldaki yurt dışı sürenin tamamı düşülür.
Oturum iznimi ne zaman yenilemeliyim?
İzninizin bitmesinden en geç bir ay önce yenileme başvurusu yaparsanız, karar çıkana kadar aynı şartlarla Norveç'te kalma hakkınız olur.
UDI dosyamdaki belgeleri nasıl görebilirim?
Dosyanın tarafı olarak belgeleri görme hakkınız (partsinnsyn) vardır; bu hak karardan sonra da devam eder. Talebi UDI'ye yazılı olarak iletirsiniz.
Aile ve miras
Çocuğum için nafaka (barnebidrag) nasıl belirlenir?
Ebeveynler nafakayı kendi aralarında anlaşarak belirleyebilir. Anlaşamazlarsa NAV, bakım masrafını, gelirleri ve görüşme düzenini dikkate alarak belirleyebilir.
Çocuğumla birlikte Türkiye’ye taşınabilir miyim?
Ebeveyn sorumluluğu ortaksa, çocuğun yurt dışına taşınması için kural olarak iki ebeveynin de onayı gerekir. Görüşme düzeni varsa taşınmayı önceden bildirmeniz gerekir.
Norveç’te evlilik sözleşmesi (ektepakt) nasıl yapılır?
Evlilik sözleşmesi yazılı olmalı ve iki tanığın yanında imzalanmalıdır. Eşlerin alacaklılarına karşı etkili olması için Ektepaktregisteret’e tescil edilmesi gerekir.
Birlikte yaşadığım partnerimden (samboer) miras alabilir miyim?
Ortak çocuğunuz varsa kanun size sınırlı bir miras hakkı tanır. Ortak çocuk yoksa miras kural olarak ancak vasiyetnameyle mümkündür.
Vasiyetnameyle çocuklarımın payını azaltabilir miyim?
Kısmen. Terekenin üçte ikisi çocukların saklı payıdır (pliktdelsarv), ancak bu pay her çocuk için temel tutarın (G) 15 katıyla sınırlıdır.
Ölen babamın borçlarından ben sorumlu olur muyum?
Kendiliğinden hayır. Terekeyi özel paylaşımla (privat skifte) devralmak için borç sorumluluğunu üstlenirseniz kişisel olarak sorumlu olabilirsiniz.
İş hukuku
Fazla mesai için ek ücret almaya hakkım var mı?
Evet. Yasal çalışma süresi sınırını aşan çalışma fazla mesaidir ve bunun için normal ücretinize en az yüzde 40 ek ödenir.
Tatil ücretim (feriepenger) nasıl hesaplanır?
Kanuna göre tatil ücreti, önceki yıl ödenen iş ücretinin yüzde 10,2’sidir. Toplu sözleşme farklı bir oran öngörebilir.
Sürekli geçici sözleşmeyle çalışıyorum. Bu yasal mı?
Ana kural kadrolu istihdamdır. Geçici istihdam yalnızca kanunda sayılan durumlarda mümkündür ve bazı durumlarda üç yıl sonra kadroya dönüşür.
Deneme süresinde işten çıkarıldım. Bu mümkün mü?
Evet, ama gerekçe işe uyum, mesleki yeterlilik veya güvenilirlikle ilgili olmalıdır. Gerekçeyi yazılı olarak isteyebilirsiniz.
Permitteyim (permittert) ve yeni iş buldum. Hemen ayrılabilir miyim?
Maaşsız olarak permitte edildiyseniz, sözleşmenizdeki ihbar süresi daha uzun olsa da 14 günlük ihbar süresiyle istifa edebilirsiniz.
Konut ve kira
Ev sahibi depozitoyu geri vermiyor. Ne yapabilirim?
Depozito kiracı adına açılmış ayrı bir hesaptaysa, bankadan parayı size ödemesini yazılı olarak isteyebilirsiniz.
Ev sahibi kirayı artırmak istiyor. Buna hakkı var mı?
Ev sahibi kirayı yılda en fazla bir kez ve en çok tüketici fiyat endeksi kadar artırabilir. Yazılı bildirim ve en az bir aylık süre gerekir.
Ev sahibi kira sözleşmemi gerekçe göstermeden feshetti. Fesih geçerli mi?
Fesih yazılı ve gerekçeli olmalıdır. Kabul etmiyorsanız, fesih size ulaştıktan sonra bir ay içinde ev sahibine yazılı itiraz (protest) gönderin.
Kiraladığım evde giderilmeyen bir ayıp var. Ne yapabilirim?
Sorunu ev sahibine yazılı bildirin ve giderilmesini isteyin. Ev sahibi gidermezse kira indirimi, masrafların karşılanması veya tazminat istenebilir.
Ev sahibi haber vermeden evime girebilir mi?
Genel kural olarak hayır. Ev sahibi denetim veya bakım için girebilir ama size makul bir süre önce haber vermelidir. Acil hasar durumları istisnadır.
Kira uyuşmazlığımı HTU’ya nasıl götürürüm?
Konut kirasına ilişkin uyuşmazlıklar uzlaştırma kurulunda değil, Kira Uyuşmazlık Kurulu’nda (HTU) görülür. Başvuru yazılı, sözlü veya elektronik formla yapılabilir.
Sigorta ve tazminat
Sigorta şirketi reddetti: dosyamı görebilir miyim?
Evet. Talep sahibi olarak dosyanızdaki bilgileri ve şirketin kullandığı tıbbi değerlendirmeleri isteyebilirsiniz. Bu sırada ret yazısındaki altı aylık süreyi kaçırmayın.
Sigorta uyuşmazlığımı Finansklagenemnda’ya nasıl götürürüm?
Sigorta şirketinin ret kararına karşı mahkemeye gitmeden Finansklagenemnda’ya başvurabilirsiniz. Tazminat hakkınızı korumak için ret yazısından itibaren altı ay içinde dava açmanız veya kurula başvurmanız gerekir.
Sigorta şirketi talebimin zamanaşımına uğrayacağını yazdı. Ne yapmalıyım?
Süresinde bildirilmiş bir talep, şirketin yazılı zamanaşımı bildiriminden en erken altı ay sonra zamanaşımına uğrar. Bu süre içinde zamanaşımını kesmek için harekete geçmelisiniz.
İşverenim iş kazamı NAV’a bildirmedi. Ne yapmalıyım?
İşveren bildirmezse iş kazasını NAV’a kendiniz bildirebilirsiniz. Bildirim kural olarak kazadan itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır.
Bana çarpan araç kaçtı. Tazminat alabilir miyim?
Kişisel zararlar için kural olarak evet. Araç bulunamazsa veya sigortasızsa, Norveç’teki trafik sigortası şirketleri zararı birlikte karşılar. Eşya zararlarında kural daha dardır.
Şirketler
Bir şirket ortaklığından ayrılmak istiyorum. Önce hangi sözleşmeleri incelemeliyim?
Norveç’teki bir anonim şirkette (AS) önce ortaklık sözleşmesini (aksjonæravtale) ve esas sözleşmeyi (vedtekter) inceleyin.
Yazılı sözleşme yoksa alacağımı takip edebilir miyim?
Yazılı sözleşme olmadan iş yaptınız ve ödeme alamadınız mı? Norveç hukukunda sözlü anlaşmanın geçerliliği ve alacağın nasıl kanıtlanacağı.
Yönetim kurulu üyesiyim. Kişisel olarak sorumlu olur muyum?
Olabilirsiniz. Yönetim kurulu üyesi, bu sıfatla kasten veya ihmalle verdiği zarar için şirkete, ortaklara veya başkalarına tazminat ödemekle yükümlü tutulabilir.
Ortağı olduğum AS’den bilgi alamıyorum. Haklarım neler?
Genel kurulda yönetimden şirket hakkında bilgi isteyebilirsiniz. Sermayenin en az onda birini temsil ediyorsanız olağanüstü genel kurul toplanmasını da isteyebilirsiniz.
Şirketimize forliksklage geldi. Ne yapmalıyız?
Uzlaşma kurulunun verdiği süre içinde cevap (tilsvar) gönderin. Süre genellikle iki haftadır. Cevap verilmezse şirket aleyhine gıyabi karar verilebilir.
Diğer hukuki konular
Diğer konulardaki temel kurallar için ilgili sayfalara bakabilirsiniz: Oturum ve UDI · Aile ve miras · İş hukuku · Konut ve kira · Sigorta ve tazminat. Pratik sorular için Sık sorulan sorular sayfasını kullanabilirsiniz.
Norveç hukukuyla ilgili genel bir sorunuz varsa İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz. Sorularınızı yayımlamadan önce kişisel bilgilerinizi çıkarıyor, yazılış biçimini değiştirerek anonimleştiriyoruz; sorular editoryal denetimden geçer.
Somut bir dosyanız, bir kararınız veya süreli bir işiniz varsa İletişim sayfasını kullanın ya da bizi telefonla arayın.
İlk adım randevulu bir görüşmedir. Ücret ve kapsam önceden konuşulur.