Servet Yildiz Stêrk
Avukat (MNA) · Advokatfirmaet Sterk AS’nin kurucusu
Türkçe, Norveççe ve İngilizce hizmet veriyoruz.
Size nasıl yardımcı oluyoruz
Bu sayfa neyi kapsar: Norveç hukukuna göre hangi ülkenin hukukunun uygulanacağı (lovvalg); Türkiye’de kıyılan nikâhın ve verilen boşanma kararının Norveç’te tanınması (anerkjennelse); Norveç–Türkiye bağlantılı miras; apostil (apostille) ve tasdik (legalisering); Türkiye’den UDI’ye gönderilecek belgeler.
Bu sayfa neyi kapsamaz: Türk hukuku. Türk makamlarının ve mahkemelerinin bir konuyu nasıl değerlendireceği, Türkiye’deki tapu, miras ve mahkeme işlemleri ve Norveç kararlarının Türkiye’de tanınması Türkiye’de yetkili bir avukat tarafından değerlendirilmelidir. Oturum izni ve UDI kararları için bkz. Oturum izinleri ve göçmenlik.
Norveç hukukuna göre hangi kuralların uygulanacağını, Norveç makamlarının neyi isteyeceğini ve hangi soruların Türkiye’de kontrol edilmesi gerektiğini birlikte belirleyebiliriz. Norveç’teki bir makam veya mahkeme, Norveç’in kendi kurallarını uygular; aynı konuya Türk makamlarının nasıl bakacağı ise Türk hukukuna bağlıdır. Bu nedenle iki ülkeyi ilgilendiren bir dosyada iki ülkenin cevabı farklı olabilir. Dosyanızın sonucu hakkında söz verilemez.
Miras: hangi ülkenin hukuku?
Ana kural: Norveç hukukuna göre miras, ölen kişinin ölüm anında olağan olarak yaşadığı (vanlig bosted) ülkenin hukukuna tabidir (arveloven § 78).
Hukuk seçimi: Ölen kişi, vasiyetname şeklinde ve açıkça, vatandaşı olduğu veya olmuş olduğu ülkenin hukukunu seçebilir. Ölüm anında Norveç vatandaşıysa bu seçim geçersizdir (§ 79).
Temel ilkeler ve anlaşmalar: Norveç hukukunun temel ilkeleriyle bağdaşmayan bir sonuca yol açan yabancı kural uygulanmaz (§ 81). Devletlerarası bir anlaşma farklı kurallar öngörebilir (§ 82).
Paylaşım: Ölen kişi olağan olarak Norveç’te yaşıyorduysa, mirasın Norveç’te paylaşılması istenebilir; Norveç’teki paylaşım Norveç hukukuna göre yürütülür (§ 85).
Bu kurallar 1 Ocak 2021’de yürürlüğe giren miras kanununda (arveloven) yer alır. Türkiye’deki bir taşınmaz veya banka hesabı için Türk hukuku da önem taşıyabilir. Ayrıntılar: Norveç ve Türkiye bağlantılı miras ve vasiyetname.
Türkiye’de kıyılan nikâh Norveç’te geçerli mi?
Ana kural: Yabancı hukuka göre kıyılan bir evlilik, kıyıldığı ülkede geçerliyse Norveç’te de tanınır (ekteskapsloven § 18 a). Norveç hukukunun temel ilkeleriyle açıkça bağdaşmıyorsa (ordre public) tanınmaz.
Nikâhta Norveç’le bağlantı varsa: Eşlerden biri nikâh sırasında Norveç vatandaşıysa veya Norveç’te yerleşik olarak yaşıyorsa, şu durumlarda evlilik tanınmaz: iki taraf nikâhta hazır bulunmadıysa, taraflardan biri 18 yaşından küçükse, taraflardan biri zaten evliyse veya taraflar kuzen ya da daha yakın akrabaysa. Valilik (Statsforvalteren), güçlü nedenler varsa yine de tanıyabilir (§ 18 b).
Nikâhta Norveç’le bağlantı yoksa: Taraflardan biri nikâh sırasında 18 yaşından küçükse evlilik kural olarak tanınmaz; Valilik belirli şartlarla tanıyabilir (§ 18 c).
Evliliğin Norveç’te tanınması tek başına oturum izni vermez; aile birleşimi için bkz. Norveç’te aile birleşimi: kimler başvurabilir? ve Oturum izinleri ve göçmenlik.
Türkiye’de verilen boşanma kararı Norveç’te geçerli mi?
Türkiye’de bağlayıcı hale gelmiş bir boşanma kararı, dava açıldığında eşlerden biri Türkiye’de yaşıyorsa veya Türk vatandaşıysa, kural olarak Norveç’te de geçerlidir (lov 2. juni 1978 nr. 38 § 1). Norveç hukuk düzenini açıkça rahatsız edecek bir karar geçerli olmaz (§ 2). Özellikle Norveç’te yeniden evlenmek istiyorsanız kararın Valilik (Statsforvalteren) tarafından tanınması gerekir (§ 4). Kararın Türk hukukuna göre kesinleşip kesinleşmediği Türkiye’de bir avukata danışılarak kontrol edilmelidir.
Apostil ve tasdik: Türkiye’den Norveç’e belgeler
Apostil veya tasdik (legalisering), belgedeki imzanın ve mührün gerçek olduğunu, belgeyi düzenleyen ülkenin makamlarının onaylamasıdır. UDI’ye göre aile birleşimi başvurusunda Türk makamlarının düzenlediği orijinal belgelerde apostil bulunmalıdır; pasaport için gerekmez. Norveççe veya İngilizce olmayan belgeler yetkili bir tercüman tarafından Norveççeye veya İngilizceye çevrilmeli ve çeviride kimin ve ne zaman çevirdiği yazmalıdır. Başvuru sırasında orijinal belgeleri ve pasaportunuzu göstermeniz ve kopyalarını getirmeniz gerekir.
Başka başvuru türlerinde veya başka makamlarda (örneğin Valilik, mahkeme, banka) belgeyi alacak makamın kendi şartlarından kontrol edin. Belgenin Türkiye’de nereden ve nasıl apostil alacağı Türk makamlarına bağlıdır.
Norveç’ten Türkiye’ye belgeler
Norveç’te düzenlenen bir belgenin, örneğin mirasçılık belgesinin (skifteattest), Türkiye’de hangi şekilde ve hangi tercümeyle kullanılabileceği Türk makamlarının kurallarına bağlıdır. Bunu Türkiye’de yetkili bir avukatla birlikte kontrol edin. Bkz. Norveç ve Türkiye bağlantılı miras ve vasiyetname.
Çalışma ve sosyal güvenlik
Norveç ile Türkiye arasında bir sosyal güvenlik anlaşması (trygdeavtale) vardır. NAV’a göre ana kural, işin yapıldığı ülkenin sosyal güvenlik kurallarının uygulanmasıdır; Norveçli bir işveren tarafından geçici olarak Türkiye’ye gönderilenler için istisnalar vardır. Norveç’te çalışmak için ise buna hak veren bir oturum izni gerekir (utlendingsloven § 55). Kendi durumunuz için NAV’ın sayfasını ve anlaşma metnini kontrol edin.
Türkiye’de değerlendirilmesi gerekenler
Aşağıdaki sorular Türkiye’de yetkili bir avukat tarafından değerlendirilmelidir:
Türkiye’deki taşınmaz, banka hesabı ve diğer mallar için Türk hukukunun ne öngördüğü.
Türkiye’deki miras, tapu ve mahkeme işlemleri.
Türkiye’de verilen bir kararın kesinleşip kesinleşmediği.
Norveç’te verilen bir kararın veya belgenin Türkiye’de tanınması ve kullanılması.
Türk makamlarının istediği belgeler, apostil ve tercüme.
Norveç’teki ve Türkiye’deki avukatların işi nasıl paylaşabileceği için bkz. Norveç ve Türkiye bağlantılı bir dosyada hangi avukata ihtiyaç vardır?
Neler hazırlamalısınız
Kimlik ve bağlantı bilgileri: İlgili kişilerin vatandaşlığı ve son yıllarda nerede yaşadıkları.
Aile belgeleri: Evlilik belgesi, boşanma kararı ve varsa kesinleşme şerhi, doğum belgeleri.
Miras belgeleri: Vasiyetname, evlilik sözleşmesi, Norveç’teki ve Türkiye’deki malların, borçların ve mirasçıların listesi.
Belge şartları: Türkiye’den gelen belgelerde apostil ve gerekiyorsa yetkili tercüman çevirisi. Şartları belgeyi alacak makamdan kontrol edin.
Yazışmalar: UDI, Valilik, NAV veya Türk makamlarından gelen mektuplar ve tarihleri.