Norveç ve Türkiye bağlantılı miras ve vasiyetname

Bu rehber, Norveç’te yaşayan veya yaşamış birinin Türkiye’de malı ya da mirasçısı olduğunda Norveç hukukunun ne öngördüğünü anlatır. Norveç miras hukukunun genel kuralları için Norveç’te miras işlemleri nasıl yürütülür? rehberine bakın.

Bu sayfa yalnızca Norveç hukukunu anlatır. Aynı mirası Türk makamlarının nasıl değerlendireceği Türk hukukuna bağlıdır; bu, Türkiye’de yetkili bir avukat tarafından değerlendirilmelidir.

Kısa cevap

• Norveç hukukuna göre miras kural olarak ölen kişinin ölüm anında olağan olarak yaşadığı (vanlig bosted) ülkenin hukukuna tabidir (arveloven § 78).

• Norveç vatandaşı olmayan biri, vasiyetnamede vatandaşı olduğu ülkenin hukukunu seçebilir (§ 79).

• Ölen kişi olağan olarak Norveç’te yaşıyorduysa, mirasın Norveç’te paylaşılması istenebilir; usul Norveç hukukuna göre yürütülür (§ 85).

• Türkiye’deki bir taşınmaz için Türk hukuku ve Türk makamlarının kuralları da önem taşıyabilir.

1. Norveç hukukuna göre hangi ülkenin hukuku uygulanır?

• Ana kural: Ölüm anındaki olağan yaşam yerinin bulunduğu ülkenin miras hukuku uygulanır (arveloven § 78).

• Hukuk seçimi: Ölen kişi, vatandaşı olduğu veya olmuş olduğu ülkenin hukukunu seçebilir. Seçim açık olmalı ve vasiyetname şeklinde yapılmalıdır. Ölen kişi ölüm anında Norveç vatandaşıysa seçim geçersizdir (§ 79).

• Eş ve samboer: Eşin veya samboerin Norveç hukukundaki miras hakları, hukuk seçimiyle kural olarak ancak bu kişi seçimden ölümden önce haberdar olduysa sınırlanabilir (§ 79).

• Temel ilkeler: Yabancı bir hukuk kuralı, Norveç hukukunun temel ilkeleriyle bağdaşmayan bir sonuca yol açıyorsa Norveç’te uygulanmaz (§ 81).

• Devletlerarası anlaşmalar: Norveç’in yabancı bir devletle yaptığı bir anlaşma farklı kurallar öngörebilir (§§ 78, 82 ve 85).

2. Norveç’te paylaşım ve Türkiye’deki mallar

• Ölen kişi ölüm anında olağan olarak Norveç’te yaşıyorduysa, Norveç’te paylaşım istenebilir (arveloven § 85). Yetkili mahkeme kural olarak ölen kişinin genel yetkili mahkemesinin bulunduğu yerdeki ilk derece mahkemesidir (§ 84).

• Ölen kişi Norveç’te yaşamıyorduysa, belirli şartlarla Norveç’teki mallar Norveç’te paylaşılabilir; bu durumda Oslo ilk derece mahkemesi (Oslo tingrett) yetkilidir (§§ 84 ve 85).

• Norveç Yüksek Mahkemesi’ne göre uluslararası miras hukukunda önemli bir husus, paylaşımın ölen kişinin dünyanın neresinde olursa olsun bütün mal ve borçlarını kapsamasıdır (HR-2021-291-A, paragraf 40).

• Norveç’teki bir paylaşımın Türkiye’deki bir taşınmaz veya banka hesabı için nasıl sonuç doğuracağı Türk hukukuna bağlıdır.

3. Vasiyetname

• Norveç’teki şekil şartları: Vasiyetname yazılı olmalı ve vasiyetçi tarafından imzalanmalıdır. Vasiyetçi, iki tanığın huzurunda imzalamalı veya imzasını kabul etmelidir; tanıklar birlikte veya ayrı ayrı hazır bulunabilir. Tanıklar 18 yaşını doldurmuş olmalı, belgenin vasiyetname olduğunu bilmeli ve vasiyetçinin huzurunda imzalamalıdır. Bu şartlara uyulmazsa vasiyetname geçersizdir (arveloven § 42).

• Başka ülkenin şekil şartları: Norveç hukukuna göre bir vasiyetname, örneğin yapıldığı yerin, vasiyetçinin vatandaşı olduğu ülkenin veya olağan yaşam yerinin şekil şartlarını karşılıyorsa şekil yönünden geçerlidir. Taşınmazlar için taşınmazın bulunduğu yerin şekil şartları da yeterlidir (§ 80).

• Lahey Sözleşmesi: Norveç ve Türkiye, vasiyetnamelerin şekline uygulanacak hukuka ilişkin 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne taraftır (HCCH).

• İçerik şekilden ayrıdır: Şekil yönünden geçerli bir vasiyetname her zaman içerik bakımından uygulanabilir değildir; örneğin Norveç hukukunda çocukların saklı payı vardır (§ 50).

4. Belgelerin Türkiye’de kullanılması

Norveç ve Türkiye, yabancı resmî belgelerin onaylanması şartını kaldıran 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır (HCCH). Norveç’te düzenlenen bir belgenin, örneğin mirasçılık belgesinin (skifteattest), Türkiye’de hangi şekilde ve hangi tercümeyle kullanılabileceği Türk makamlarının kurallarına bağlıdır ve Türkiye’de yetkili bir avukatla birlikte kontrol edilmelidir.

5. Türkiye’deki bir avukat ne zaman gerekebilir?

• Türkiye’de taşınmaz, banka hesabı veya başka mal varsa.

• Türkiye’de mirasçılar varsa ve aralarında anlaşmazlık varsa.

• Norveç’te yapılmış bir vasiyetname veya verilmiş bir belge Türkiye’de kullanılacaksa.

• Türk hukukunun uygulanıp uygulanmayacağı veya içeriği önem taşıyorsa.

Norveç–Türkiye bağlantılı bir dosyada kimin neyi değerlendirebileceği için Norveç ve Türkiye bağlantılı bir dosyada hangi avukata ihtiyaç vardır? rehberine bakın.

Neler hazırlamalısınız

• Ölen kişinin vatandaşlığı ve son yıllarda nerede yaşadığına ilişkin bilgiler.

• Vasiyetname ve varsa evlilik sözleşmesi; hukuk seçimi yapılıp yapılmadığı.

• Norveç’teki ve Türkiye’deki malların ve borçların listesi.

• Norveç’teki ve Türkiye’deki mirasçıların listesi.

• Türkiye’de daha önce başlatılmış bir işlem varsa ilgili belgeler.

Bize nasıl ulaşabilirsiniz

Durumunuzu kısaca anlatmak için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz. İlgili hizmet: Aile ve miras. Servet Yildiz Stêrk hakkında bilgi için profil sayfasına bakabilirsiniz.

İlgili rehberler: Norveç’te miras işlemleri nasıl yürütülür? · Miras paylaşımından önce hangi belgeler toplanmalı? · Norveç ve Türkiye bağlantılı bir dosyada hangi avukata ihtiyaç vardır?

Bu sayfa genel bilgi verir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın sonucu kendi koşullarına bağlıdır.