Geçici olarak işten uzaklaştırma (permittering): işçinin hakları

Kısa cevap

Permittering, işyerinde daralma veya faaliyetin durması nedeniyle çalışma yükümlülüğünüzün geçici olarak askıya alınmasıdır; tam veya kısmi olabilir ve iş ilişkisi devam eder (permitteringslønnsloven § 1). İşveren kural olarak ilk 15 gün maaş öder, sonra belirli bir süre maaş yükümlülüğünden muaf olur; bu dönemde NAV’dan işsizlik parası (dagpenger) istenebilir (§ 3, folketrygdloven § 4-7). Ödenmeyen maaş alacakları kural olarak üç yılda zamanaşımına uğrar (foreldelsesloven §§ 2 ve 3). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

Bu sayfa genel bilgi verir ve kendi dosyanızla ilgili hukuki değerlendirme yerine geçmez.

1. Permittering nedir, işten çıkarmadan farkı nedir?

• Permittering, işçinin işyerinde daralma (driftsinnskrenkning) veya faaliyetin durması (driftsstans) nedeniyle çalışma yükümlülüğünden geçici olarak muaf tutulmasıdır. İşveren bunu tek taraflı olarak belirleyebilir veya işçiyle anlaşabilir (permitteringslønnsloven § 1 ikinci fıkra).

• Tam permittering: Belirli bir süre boyunca hiç çalışmazsınız. Kısmi permittering: Çalışma süreniz azaltılır (§ 1 ikinci fıkra).

• İş ilişkisi sona ermez. İşten çıkarma ise iş ilişkisini sona erdirir ve ayrı kurallara tabidir. Bkz. Norveç'te işten çıkarılma: haklarınız ve süreler.

• Kanun, balık işleme işletmelerindeki işçileri kapsam dışında tutar (§ 1 üçüncü fıkra).

2. İşveren hangi şartlarla permitte edebilir?

Permitteringslønnsloven, permittering için genel şartları ve ihbar süresini ayrıntılı olarak düzenlemez. Bu konular büyük ölçüde toplu sözleşmelerde (örneğin Hovedavtalen) ve yazılı olmayan hukukta (ulovfestet rett) düzenlenmiştir. Genel olarak permittering için haklı bir neden (saklig grunn) aranır ve işçiye önceden bildirim yapılır. Size uygulanan şartlar, işyerinizin bağlı olduğu toplu sözleşmeye ve iş sözleşmenize göre değişebilir. Kanunda ayrıca işverenin permitteringden önce NAV’a bildirim yapma yükümlülüğü vardır (§ 3a).

3. İşveren ne kadar süre maaş öder?

• İlk dönem (arbeidsgiverperiode I): İşveren, permitteringin kapsadığı ilk çalışma gününden itibaren 15 gün boyunca maaş öder (permitteringslønnsloven § 3 birinci fıkra).

• Permittering yangın, kaza veya doğa olaylarından kaynaklanıyorsa bu ilk dönem uygulanmaz (§ 3 ikinci fıkra).

• Muafiyet dönemi: İlk dönemden sonra işveren, 18 aylık bir süre içinde 26 hafta boyunca maaş yükümlülüğünden muaftır. Bu sürenin sonunda maaş yükümlülüğü yeniden başlar (§ 3 üçüncü fıkra; forskrift om lønnsplikt under permittering § 1). Bakanlık bu süreyi yönetmelikle uzatabilir (§ 3 beşinci fıkra).

• Permittering sırasında ödenecek maaş, hastalık parasının hesaplama tabanına göre hesaplanır; kısmi permitteringde azaltılan çalışma süresi oranında ödenir. Toplu sözleşme farklı kurallar öngörebilir (§ 4).

• Bu kurallar işçi aleyhine değiştirilemez (§ 2).

4. NAV’dan işsizlik parası (dagpenger)

• Permitte edilen işçiye, işin olmaması veya işverenin etkileyemediği başka nedenlerle permitte edildiyse işsizlik parası ödenebilir (folketrygdloven § 4-7 birinci fıkra).

• İşsizlik parası, aynı işverendeki tam veya kısmi permittering için 18 aylık bir süre içinde en fazla 26 hafta ödenebilir. Bakanlık bu süreyi yönetmelikle uzatabilir (§ 4-7 ikinci fıkra).

• Balık işleme, deniz ürünleri ve balık yağı sektörlerindeki işçilerin permitteringinde yönetmelikte özel kurallar vardır (dagpengeforskriften § 6-7).

• Diğer şartlar ve başvuru için bkz. İşsizlik parası (dagpenger).

5. Permittering sırasında istifa, işten çıkarma ve tatil parası

• Maaşsız permitte edilmiş bir işçi istifa ederse ihbar süresi kısalır. Ayrıntılar ve tatil parasının ödenmesi için bkz. Permitteyim ve yeni iş buldum: hemen ayrılabilir miyim?.

• İşveren permittering sırasında işten çıkarırsa, işten çıkarmaya ilişkin genel kurallar uygulanır. Müzakere talebi iki hafta içinde yazılı olarak bildirilmelidir (arbeidsmiljøloven § 17-3 ikinci fıkra). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

• Permittering döneminde işverenin ödediği maaş üzerinden tatil parası hesaplanır (ferieloven § 10 nr. 1). NAV’ın tatil parası ödediği ödemeler ferieloven § 10 nr. 4’te sayılmıştır; işsizlik parası bu sayılanlar arasında yer almaz.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

• Permittering bildirimi ve tarihi

• İş sözleşmesi ve varsa toplu sözleşme

• Permittering öncesine ait son maaş bordroları

• İşverenle yazışmalar ve işe geri çağırma bildirimleri

• NAV başvurusu ve NAV kararları

Bize nasıl ulaşabilirsiniz

Konunuzu İletişim sayfasındaki formda kısaca anlatın veya bizi +47 22 46 46 46 numaralı telefondan arayın; varsa sürenin son gününü de belirtin. Formda belge veya hassas kişisel bilgi göndermeyin; belgelerin nasıl iletileceğini avukatla ayrıca kararlaştırırsınız. Avukat Servet Yildiz Stêrk durumu Türkçe veya Norveççe değerlendirir.

İlgili rehberler: Permitteyim ve yeni iş buldum: hemen ayrılabilir miyim? · İşsizlik parası (dagpenger) · Norveç'te işten çıkarılma: haklarınız ve süreler