Deneme süresi (prøvetid) ve bu sürede işten çıkarma

Kısa cevap

Deneme süresi (prøvetid) yazılı olarak kararlaştırılmışsa işveren, işe uyumunuza, mesleki yeterliliğinize veya güvenilirliğinize dayanarak ya da olağan haklı nedenlerle işten çıkarabilir (arbeidsmiljøloven §§ 15-6 ve 15-7). Deneme süresi en fazla altı ay olabilir; bu sürede ihbar süresi, başka türlü kararlaştırılmadıkça 14 gündür (§ 15-6 üçüncü fıkra, § 15-3 yedinci fıkra). İşten çıkarmaya itiraz etmek için iki hafta içinde işverene yazılı müzakere talebi gönderebilirsiniz (§ 17-3 ikinci fıkra). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

Bu sayfa genel bilgi verir ve kendi dosyanızla ilgili hukuki değerlendirme yerine geçmez.

1. Deneme süresi ne zaman geçerlidir ve ne kadar sürebilir?

• Yazılı olma şartı: Deneme süresinin özel kuralları, yalnızca yazılı olarak belirli bir deneme süresiyle işe alınan işçiler için geçerlidir (arbeidsmiljøloven § 15-6 birinci fıkra). Deneme süresi iş sözleşmesinde de yer almalıdır (§ 14-6 birinci fıkra f bendi).

• Azami süre: Deneme süresi en fazla altı ay olabilir. Geçici iş sözleşmelerinde deneme süresi sözleşme süresinin yarısını aşamaz (§ 15-6 üçüncü fıkra).

• Yeni deneme süresi: Aynı işyerinde aynı pozisyonda veya esasen benzer bir pozisyonda çalışmaya devam edecekseniz yeni bir deneme süresi kararlaştırılamaz. Kadrolu işe geçişte, önceki çalışma süreniz ile yeni deneme süresi toplamda altı ayı aşmıyorsa yeni deneme süresi kararlaştırılabilir (§ 15-6 beşinci fıkra).

2. Deneme süresi uzatılabilir mi?

Deneme süresi, işçinin işte bulunmadığı süre kadar uzatılabilir. Bunun için iki şart birlikte aranır: işçiye işe alınırken uzatma imkânı yazılı olarak bildirilmiş olmalı ve işveren, deneme süresi bitmeden uzatmayı yazılı olarak bildirmelidir. İşverenin kendisinin sebep olduğu devamsızlık nedeniyle uzatma yapılamaz (arbeidsmiljøloven § 15-6 dördüncü fıkra).

3. Deneme süresinde hangi gerekçelerle işten çıkarılabilirsiniz?

• İşten çıkarma, işçinin işe uyumuna, mesleki yeterliliğine veya güvenilirliğine dayanmalıdır (arbeidsmiljøloven § 15-6 birinci fıkra).

• Olağan haklı neden (saklig grunn) kuralları da uygulanır (§ 15-6 ikinci fıkra, § 15-7).

• Bu özel kural yalnızca işten çıkarma deneme süresi bitmeden bildirilmişse geçerlidir (§ 15-6 üçüncü fıkra).

• Gerekçelerin nasıl değerlendirildiği için bkz. Deneme süresinde işten çıkarıldım. Bu mümkün mü?.

4. İhbar süresi ve şekil şartları

• Deneme süresinde karşılıklı ihbar süresi, başka türlü yazılı olarak kararlaştırılmadıkça veya toplu sözleşmede düzenlenmedikçe 14 gündür (arbeidsmiljøloven § 15-3 yedinci fıkra).

• İşten çıkarma yazılı olmalıdır (§ 15-4 birinci fıkra). Bildirim elden teslim edilmeli veya iadeli taahhütlü mektupla gönderilmelidir; bildirimde müzakere ve dava hakkı ile ilgili süreler hakkında bilgi bulunmalıdır (§ 15-4 ikinci fıkra).

• İşten çıkarma gerekçelerini yazılı olarak isteyebilirsiniz (§ 15-4 üçüncü fıkra).

• Bu şekil şartlarına uyulmamışsa kanun, işten çıkarmanın geçersizliği için dava açma süresi öngörmez (§ 17-4 dördüncü fıkra). Yine de beklemeden hukuki değerlendirme almanız önemlidir.

5. İtiraz süreleri ve işe devam

1. Müzakere talebi iki hafta içinde işverene yazılı olarak bildirilmelidir (arbeidsmiljøloven § 17-3 ikinci fıkra). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

2. Dava açma süresi kural olarak sekiz haftadır. Yalnızca tazminat talep ediliyorsa süre altı aydır. Müzakere yapılmışsa süre, müzakerelerin sona erdiği tarihten itibaren işler (§ 17-4 birinci ve ikinci fıkra). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

3. Deneme süresinde işten çıkarılan işçinin dava süresince işte kalma hakkı otomatik değildir; mahkeme bu konuda karar verebilir (§ 15-11 üçüncü fıkra).

4. Belirli ekonomik sınırlar içinde, işten çıkarma veya tazminat davalarında devlet hukuki yardımı (fritt rettsråd) istenebilir (rettshjelploven § 11 ikinci fıkra nr. 5). Bkz. Hukuki yardım masrafları.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

• İş sözleşmesi ve deneme süresini gösteren yazılı belge

• Deneme süresinin uzatıldığına ilişkin yazılı bildirimler, varsa

• İşten çıkarma yazısı ve zarfı veya teslim tarihini gösteren belge

• İşverenden istediğiniz yazılı gerekçe ve işverenin cevabı

• Değerlendirme görüşmelerine ait notlar ve e-postalar

Bize nasıl ulaşabilirsiniz

Konunuzu İletişim sayfasındaki formda kısaca anlatın veya bizi +47 22 46 46 46 numaralı telefondan arayın; varsa sürenin son gününü de belirtin. Formda belge veya hassas kişisel bilgi göndermeyin; belgelerin nasıl iletileceğini avukatla ayrıca kararlaştırırsınız. Avukat Servet Yildiz Stêrk durumu Türkçe veya Norveççe değerlendirir.

İlgili rehberler: Deneme süresinde işten çıkarıldım. Bu mümkün mü? · Norveç'te işten çıkarılma: haklarınız ve süreler · Geçici iş sözleşmesi (midlertidig ansettelse): ne zaman yasaldır?