Kira artışı (leieøkning): ev sahibi kirayı ne zaman ve nasıl artırabilir?

Kısa cevap

Kira sözleşmesi sürerken ev sahibi kirayı kendi istediği gibi artıramaz. Kanun iki yol tanır: tüketici fiyat endeksine göre artış (indeksregulering) ve belirli bir süre sonra piyasa kirasına (gjengs leie) uyarlama (husleieloven §§ 4-2, 4-3). Konut kiralarında kiracı aleyhine bu kurallardan sapılamaz (§ 1-2). Kanuna aykırı fazla ödenen kira geri istenebilir (§ 4-4).

Bu sayfa genel bilgi verir ve kendi dosyanızla ilgili hukuki değerlendirme yerine geçmez.

1. Başlangıç kirası nasıl belirlenir?

• Kira belirli bir tutar olarak kararlaştırılmalıdır. Bununla birlikte ev sahibinin elektrik ve yakıt giderlerinin, ölçülen tüketime göre ödeniyorsa su ve kanalizasyon giderlerinin de kullanıcılar arasında orantılı paylaştırılması kararlaştırılabilir (husleieloven § 3-1 birinci fıkra).

• Kararlaştırılan kira, sözleşme tarihinde benzer konutların benzer şartlarla yeniden kiralanmasında genellikle alınan kiraya göre makul olmayan (urimelig) bir düzeyde olamaz (§ 4-1).

• Konut kiralarında kanunda sayılanlar dışında başka ödeme istenemez (§ 3-7). Ayrıntılar için Norveç’te kira sözleşmesi: imzalamadan önce nelere bakılmalı? sayfasına bakın.

2. Endekse göre artış nasıl yapılır?

Taraflardan her biri, sözleşmeyi feshetmeden kiranın endekse göre değiştirilmesini isteyebilir. Bunun için üç şart vardır: artış, son kira belirlemesinden bu yana tüketici fiyat endeksindeki değişimi aşmamalı; son belirlemenin uygulanmaya başlamasından en erken bir yıl sonra yürürlüğe girmeli; diğer tarafa en az bir ay önceden yazılı bildirim yapılmalıdır (husleieloven § 4-2). Örnek bir soru ve adımlar için Ev sahibi kirayı artırmak istiyor. Buna hakkı var mı? sayfasına bakın.

3. Piyasa kirasına uyarlama ne zaman istenebilir?

• Kira ilişkisi en az iki yıl altı ay sürmüşse ve bu sürede kira yalnızca endekse göre değiştiyse, taraflardan her biri kiranın piyasa kirasına uyarlanmasını isteyebilir (husleieloven § 4-3 birinci fıkra).

• Kiracının yaptığı iyileştirmelerden ve emeğinden kaynaklanan değer, hesaplamada düşülür (§ 4-3 birinci fıkra).

• Uyarlama, yazılı talepten en erken altı ay sonra ve önceki değişiklikten en erken bir yıl sonra uygulanabilir (§ 4-3 ikinci fıkra).

• Taraflar piyasa kirasında anlaşamazsa, kira kanundaki usulle belirlenebilir (§ 4-3 üçüncü fıkra, § 12-2).

4. Elektrik, su ve benzeri giderler de bu kurallara mı tabidir?

Hayır, her zaman değil. Elektrik, yakıt, su veya kanalizasyon tüketimine ilişkin orantılı ayrı ödemelerde endeks sınırı uygulanmaz. Bu ödeme, ev sahibinin gerekli masraflarını karşılayacak şekilde ayarlanabilir (husleieloven § 4-5 birinci fıkra). Faturada kira ile tüketim giderlerinin ayrı gösterilip gösterilmediğine bakın.

5. Artış kanuna aykırıysa ne yapabilirsiniz?

1. Ev sahibine yazılı olarak hangi kurala dayandığını sorun: endeks mi (§ 4-2), piyasa kirası mı (§ 4-3)?

2. Kanuna aykırı fazla kira ödediyseniz, ödediğiniz tutar ile kanuna uygun kira arasındaki farkın iadesini isteyebilirsiniz; faiz, ödemenin yapıldığı günden itibaren işler. Ödeyen kişi ihlalden önemli ölçüde ortak sorumlu sayılırsa iade istenemez. Sözleşmenin geri kalanı geçerliliğini korur (husleieloven § 4-4).

3. Geri ödeme talepleri zamanaşımına (foreldelse) tabidir. Genel zamanaşımı süresi üç yıldır ve her fazla ödeme için ayrı ayrı, o ödemenin yapıldığı günden itibaren işler (foreldelsesloven §§ 2, 3). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

4. Anlaşamazsanız uyuşmazlık uzlaştırma kuruluna değil, Kira Uyuşmazlık Kurulu’na (Husleietvistutvalget, HTU) götürülür (husleieloven § 12-5). Bkz. HTU rehberi.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

• Kira sözleşmesi ve varsa ekleri

• Ev sahibinin artış bildirimi ve tarihi

• Son kira değişikliğinin tarihini gösteren belge veya yazışma

• Kira ödemelerinin dökümü

• Tüketim giderleri ayrı faturalandırılıyorsa bu faturalar

Bize nasıl ulaşabilirsiniz

Konunuzu İletişim sayfasındaki formda kısaca anlatın veya bizi +47 22 46 46 46 numaralı telefondan arayın; varsa sürenin son gününü de belirtin. Formda belge veya hassas kişisel bilgi göndermeyin; belgelerin nasıl iletileceğini avukatla ayrıca kararlaştırırsınız. Avukat Servet Yildiz Stêrk durumu Türkçe veya Norveççe değerlendirir.

İlgili rehberler: Ev sahibi kirayı artırmak istiyor · Husleietvistutvalget (HTU) · Norveç’te kira sözleşmesi: imzalamadan önce