Tatil ve tatil parası (ferie og feriepenger) nasıl hesaplanır?

Kısa cevap

Her tatil yılında 25 iş günü (virkedager) tatil hakkınız vardır; tatil yılı içinde 60 yaşını dolduranlara altı iş günü ek tatil verilir (ferieloven § 5). Tatil zamanı konusunda anlaşma olmazsa işveren karar verir, ancak 18 iş günlük ana tatilin (hovedferie) 1 Haziran–30 Eylül arasında verilmesini isteyebilirsiniz (§§ 6 ve 7). Tatil parası kural olarak önceki yıl ödenen maaşın yüzde 10,2’sidir; ödenmeyen tatil parası alacakları kural olarak üç yılda zamanaşımına uğrar (ferieloven § 10, foreldelsesloven §§ 2 ve 3). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

Bu sayfa genel bilgi verir ve kendi dosyanızla ilgili hukuki değerlendirme yerine geçmez.

1. Kaç gün tatil hakkınız var?

• İşveren, her tatil yılında 25 iş günü tatil verilmesini sağlamakla yükümlüdür. Pazar günleri ve resmî tatil günleri dışındaki bütün günler iş günü sayılır; yani cumartesiler de sayılır (ferieloven § 5 nr. 1).

• Tatil yılı içinde 60 yaşını dolduran işçiye altı iş günü ek tatil verilir. Ek tatilin zamanını, başka türlü kararlaştırılmadıkça işçi kendisi belirler (§ 5 nr. 2, § 6 nr. 1).

• Tatil yılında en geç 30 Eylül’de işe başlayan işçi tam tatil hakkına sahiptir. Daha sonra başlayan işçinin hakkı altı iş günüdür. Aynı yıl başka bir işverende tam tatil kullanılmışsa yeniden istenemez (§ 5 nr. 3).

• Yeterli tatil parası biriktirmemiş olsanız da tatil isteyebilirsiniz. Tatil parası, tatil sırasındaki maaş kaybınızı karşılamıyorsa tatil kullanmayı reddedebilirsiniz (§ 5 nr. 5).

2. Tatil zamanını kim belirler?

• İşveren, tatilden yeterince önce tatil zamanını sizinle veya temsilcinizle görüşmelidir. Anlaşma olmazsa tatil zamanını kanunun sınırları içinde işveren belirler (ferieloven § 6 nr. 1).

• Özel nedenler yoksa tatil zamanının size en geç tatilden iki ay önce bildirilmesini isteyebilirsiniz (§ 6 nr. 2).

• 18 iş günlük ana tatilin 1 Haziran–30 Eylül arasında verilmesini isteyebilirsiniz. Tatil yılında 15 Ağustos’tan sonra işe başlayanlar için bu hak yoktur (§ 7 nr. 1). Kalan yedi iş gününün tatil yılı içinde toplu olarak verilmesini isteyebilirsiniz (§ 7 nr. 2).

• İşveren, bildirdiği tatil zamanını yalnızca öngörülemeyen olaylar ciddi işletme sorunlarına yol açacaksa ve yerinize kimse bulunamıyorsa değiştirebilir. Bu durumda belgelenmiş ek masraflarınızı talep edebilirsiniz (§ 6 nr. 3).

• Yazılı anlaşmayla en fazla 12 iş günü tatil önceden kullanılabilir veya sonraki yıla aktarılabilir (§ 7 nr. 3).

3. Hastalık, ebeveyn izni ve işten çıkarma hâlinde tatil

• Tatilden önce tamamen iş göremez hâle gelirseniz tatilin tatil yılı içinde daha sonraya ertelenmesini isteyebilirsiniz. Talep doktor raporuyla belgelenmeli ve en geç tatilden önceki son iş gününüzde yapılmalıdır (ferieloven § 9 nr. 1). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

• Tatil sırasında tamamen iş göremez hâle gelirseniz, aynı sayıda iş gününün daha sonra yeni tatil olarak verilmesini isteyebilirsiniz. Talep doktor raporuyla belgelenmeli ve işe döndükten sonra gecikmeden yapılmalıdır (§ 9 nr. 1).

• İşveren, onayınız olmadan tatili ebeveynlik parası (foreldrepenger) aldığınız izin dönemine koyamaz (§ 9 nr. 2).

• İşveren sizi işten çıkardıysa, ihbar süresi üç aydan kısaysa onayınız olmadan tatili ihbar süresine koyamaz (§ 8 nr. 1).

• Hastalık veya ebeveyn izni nedeniyle (§ 9 nr. 1 ve 2) ya da kanuna aykırı olarak kullanılamayan tatil sonraki yıla aktarılır (§ 7 nr. 3).

4. Tatil parası nasıl hesaplanır ve ne zaman ödenir?

• Tatil parası, önceki yıl (opptjeningsår) ödenen iş karşılığı üzerinden hesaplanır. Araç, yemek ve konaklama gibi masraf karşılıkları hesaba katılmaz (ferieloven § 10 nr. 1).

• Genel oran yüzde 10,2’dir; 60 yaş üstü işçiler için oran artar. Toplu sözleşme farklı kurallar öngörebilir (§ 10 nr. 2, 3 ve 6).

• İşverenin hastalık döneminde (arbeidsgiverperiode) ödediği hastalık parası da hesaba katılır. NAV, belirli sınırlar içinde hastalık parası ve ebeveynlik parası üzerinden tatil parası öder (§ 10 nr. 4).

• Tatil parası kural olarak tatilden önceki son olağan maaş gününde ödenir. Tatilden en geç bir hafta önce ödenmesini isteyebilirsiniz (§ 11 nr. 1). İş ilişkisi sona ererse birikmiş tatil parası, ayrılıştan önceki son olağan maaş gününde ödenir (§ 11 nr. 3).

• Maaş bordronuzda tatil parasının hesaplama tabanı yazılı olarak gösterilmelidir (arbeidsmiljøloven § 14-15 altıncı fıkra).

• Ayrıntılı hesaplama için bkz. Tatil parası nasıl hesaplanır?.

5. İşveren kurallara uymazsa

İşveren kasten veya ihmalle tatil veya tatil parası vermezse, maddi kaybınızı ve tatil yapamamanızdan doğan kaybı (velferdstap) karşılamakla yükümlüdür (ferieloven § 14). İşverenin sebep olduğu nedenle kullanılamayan tatil sonraki yıla aktarılır ve ayrıca tazminat istenebilir (§ 7 nr. 3). Ödenmeyen tatil parası için bkz. Norveç'te maaşım ödenmedi: alacağımı nasıl talep edebilirim?.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

• İş sözleşmesi ve varsa toplu sözleşme

• Tatil listeleri ve tatil zamanına ilişkin yazışmalar

• Önceki yıla ve tatil ayına ait maaş bordroları

• Yıllık gelir dökümü (sammenstilling)

• Tatil öncesinde veya sırasında hastalıksanız doktor raporları

Bize nasıl ulaşabilirsiniz

Konunuzu İletişim sayfasındaki formda kısaca anlatın veya bizi +47 22 46 46 46 numaralı telefondan arayın; varsa sürenin son gününü de belirtin. Formda belge veya hassas kişisel bilgi göndermeyin; belgelerin nasıl iletileceğini avukatla ayrıca kararlaştırırsınız. Avukat Servet Yildiz Stêrk durumu Türkçe veya Norveççe değerlendirir.

İlgili rehberler: Tatil parası nasıl hesaplanır? · Norveç'te maaşım ödenmedi: alacağımı nasıl talep edebilirim? · Fazla mesai (overtid) ve çalışma süreleri