Fazla mesai (overtid) ve çalışma süreleri

Kısa cevap

Genel kural olarak olağan çalışma süresi 24 saatte dokuz, yedi günde 40 saati aşamaz; bu sınırı aşan çalışma fazla mesaidir ve en az yüzde 40 ek ödemeyle karşılanır (arbeidsmiljøloven §§ 10-4 ve 10-6). Fazla mesai yalnızca özel ve geçici bir ihtiyaç varsa yapılabilir ve kanunda haftalık, dört haftalık ve yıllık üst sınırlar vardır (§ 10-6). Ödenmeyen fazla mesai alacakları kural olarak üç yılda zamanaşımına uğrar (foreldelsesloven §§ 2 ve 3). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

Bu sayfa genel bilgi verir ve kendi dosyanızla ilgili hukuki değerlendirme yerine geçmez.

1. Fazla mesai ne zaman yapılabilir?

• Kararlaştırılan çalışma süresinin ötesinde çalışma, ancak özel ve zamanla sınırlı bir ihtiyaç (særlig og tidsavgrenset behov) varsa yapılabilir (arbeidsmiljøloven § 10-6 birinci fıkra).

• İşveren, mümkünse, fazla mesainin gerekliliğini önceden işçi temsilcileriyle (tillitsvalgte) görüşmelidir (§ 10-6 üçüncü fıkra).

• Sağlık nedenleriyle veya önemli sosyal nedenlerle fazla mesaiden muaf tutulmayı isteme hakkınız vardır. İş zarar görmeden ertelenebiliyorsa veya başkası tarafından yapılabiliyorsa işveren diğer durumlarda da sizi muaf tutmalıdır (§ 10-6 onuncu fıkra).

2. Fazla mesainin üst sınırları

• Fazla mesai yedi günde on saati, birbirini izleyen dört haftada 25 saati ve 52 haftalık bir dönemde 200 saati aşamaz (arbeidsmiljøloven § 10-6 dördüncü fıkra).

• Bu sınırların ötesinde fazla mesai yalnızca o somut durumda buna gönüllü olan işçilere yaptırılabilir (§ 10-6 yedinci fıkra).

• Toplu sözleşmeye bağlı işyerlerinde işçi temsilcileriyle yazılı anlaşma veya Çalışma Denetim Kurumu’nun (Arbeidstilsynet) izniyle daha yüksek sınırlar uygulanabilir (§ 10-6 beşinci ve altıncı fıkra).

• Toplam çalışma süresi, fazla mesai dahil, 24 saatte 13 saati ve yedi günde 48 saati aşamaz. 48 saatlik sınırın ortalaması sekiz haftalık bir dönem üzerinden hesaplanabilir (§ 10-6 sekizinci fıkra).

• Fazla mesai saatlerini, yazılı anlaşmayla kararlaştırılan bir zamanda tamamen veya kısmen izin olarak kullanabilirsiniz (§ 10-6 on ikinci fıkra). Ek ödeme ile ilgili ayrıntılar için bkz. Fazla mesai için ek ödeme hakkı.

3. Ortalama çalışma süresi düzenlemeleri

İşveren ve işçi, olağan çalışma süresinin en fazla 52 haftalık bir dönemde ortalama olarak kanuni sınırı aşmayacak şekilde düzenlenmesini yazılı olarak kararlaştırabilir. Bu durumda olağan çalışma süresi 24 saatte on saati ve yedi günde 48 saati aşamaz (arbeidsmiljøloven § 10-5 birinci fıkra). Toplu sözleşmeye bağlı işyerlerinde işçi temsilcileriyle farklı sınırlar kararlaştırılabilir (§ 10-5 ikinci fıkra). Vardiyalı çalışma gibi bazı çalışma düzenlerinde haftalık olağan süre daha kısadır (§ 10-4).

4. Dinlenme süreleri ve molalar

• 24 saat içinde en az 11 saat kesintisiz dinlenme hakkınız vardır (arbeidsmiljøloven § 10-8 birinci fıkra).

• Yedi gün içinde 35 saat kesintisiz dinlenme hakkınız vardır; bu dinlenme mümkün olduğunca pazar gününü kapsamalıdır (§ 10-8 ikinci ve dördüncü fıkra).

• Günlük çalışma süresi beş buçuk saati aşıyorsa en az bir mola verilmelidir. Günlük çalışma en az sekiz saatse molalar toplam en az yarım saat olmalıdır (§ 10-9 birinci fıkra).

• Mola sırasında işyerini serbestçe terk edemiyorsanız veya uygun bir dinlenme odası yoksa mola çalışma süresinden sayılır (§ 10-9 birinci fıkra).

• Olağan çalışma süresinden sonra iki saatten fazla çalışırsanız en az yarım saat mola verilmelidir (§ 10-9 ikinci fıkra).

5. Gece ve pazar çalışması

• Saat 21.00 ile 06.00 arasındaki çalışma gece çalışmasıdır. Gece çalışması, işin niteliği gerektirmedikçe yasaktır (arbeidsmiljøloven § 10-11 birinci ve ikinci fıkra).

• Düzenli olarak gece üç saatten fazla çalışan işçinin olağan çalışma süresi, dört haftalık ortalamada 24 saatte sekiz saati aşamaz (§ 10-11 altıncı fıkra).

• Pazar ve resmî tatil günlerinde çalışma, işin niteliği gerektirmedikçe yasaktır (§ 10-10 ikinci fıkra).

• Toplu sözleşmeye bağlı işyerlerinde işçi temsilcileriyle yazılı anlaşma ile bu kurallardan sapılabilir (§§ 10-10 dördüncü fıkra, 10-11 dördüncü fıkra).

6. Bu kurallar herkese uygulanır mı?

Çalışma süresine ilişkin bu bölüm, yönetici pozisyonundaki (ledende stilling) ve özellikle bağımsız pozisyondaki (særlig uavhengig stilling) işçilere, birkaç temel kural dışında uygulanmaz (arbeidsmiljøloven § 10-12 birinci ve ikinci fıkra). Bir pozisyonun bu istisnaya girip girmediği somut olarak değerlendirilir; unvan tek başına belirleyici olmayabilir. Ayrıca toplu sözleşmeler bazı kurallardan sapabilir (§ 10-12 dördüncü fıkra).

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

• İş sözleşmesi ve varsa toplu sözleşme

• Çalışma planları ve vardiya listeleri

• Kendi tuttuğunuz çalışma saati kayıtları

• Maaş bordroları

• Fazla mesai talimatı içeren mesajlar ve e-postalar

Bize nasıl ulaşabilirsiniz

Konunuzu İletişim sayfasındaki formda kısaca anlatın veya bizi +47 22 46 46 46 numaralı telefondan arayın; varsa sürenin son gününü de belirtin. Formda belge veya hassas kişisel bilgi göndermeyin; belgelerin nasıl iletileceğini avukatla ayrıca kararlaştırırsınız. Avukat Servet Yildiz Stêrk durumu Türkçe veya Norveççe değerlendirir.

İlgili rehberler: Fazla mesai için ek ödeme hakkı · Norveç'te maaşım ödenmedi: alacağımı nasıl talep edebilirim? · Tatil ve tatil parası (ferie og feriepenger) nasıl hesaplanır?