Bu rehber, Norveç’te ayrılık (separasjon) veya boşanma (skilsmisse) sonrasında eşler arasındaki mal paylaşımını (skifte) Norveç hukukuna göre anlatır. Kurallar evlilik kanunundadır (ekteskapsloven). Mal paylaşımı, ayrılık veya boşanma başvurusundan ayrı yürütülür.
Bu sayfa yalnızca Norveç hukukunu anlatır. Türkiye’deki mallar veya Türk hukuku söz konusuysa, bu sorular Türkiye’de yetkili bir avukat tarafından değerlendirilmelidir.
Kısa cevap
Ayrılık veya boşanma izni ya da kararı verildiğinde her eş, mal paylaşımı isteyebilir (ekteskapsloven § 57).
Ana kural, borçlar düşüldükten sonra ortak mal rejimine (felleseie) giren malların eşit paylaşılmasıdır (likedeling) (§ 58).
Evlilikten önce sahip olunan veya miras ya da bağış yoluyla edinilen değerler, belirli şartlarla paylaşım dışında tutulabilir (skjevdeling) (§ 59).
Eşler evlilik sözleşmesiyle (ektepakt) mal ayrılığı (særeie) kararlaştırmış olabilir (§ 42).
1. Eşit paylaşım ve paylaşım tarihi
Ortak mal rejimine giren mallar, borçlar düşüldükten sonra kural olarak eşit paylaşılır (ekteskapsloven § 58).
Paylaşılacak mallar kural olarak ayrılık veya boşanma başvurusunun Statsforvalteren’e ya da dava dilekçesinin mahkemeye ulaştığı tarihe göre belirlenir. Birlikte yaşama daha önce sona erdiyse o tarih esas alınabilir (§ 60).
Malın kimin adına kayıtlı olduğu tek başına belirleyici değildir. Her eş, tamamen veya büyük ölçüde kendisine ait olan malları, açıkça hakkaniyete aykırı olmadıkça kendisinde tutabilir; ancak değeri hesaba katılır (§§ 66 ve 70).
Örneğin yalnızca kişisel kullanıma ayrılmış eşyalar ve bazı emeklilik hakları paylaşım dışında kalabilir (§ 61). Eşlerin birlikte sorumlu olduğu borçlar için ayrı kurallar vardır (§ 64).
2. Paylaşım dışında tutulabilecek değerler (skjevdeling)
Bir eş, evlenirken sahip olduğu veya evlilik sırasında miras ya da eşi dışındaki birinden bağış yoluyla edindiği malvarlığına açıkça dayandırılabilen değerin paylaşım dışında tutulmasını isteyebilir (ekteskapsloven § 59).
Sonuç açıkça hakkaniyete aykırı olacaksa bu hak tamamen veya kısmen düşebilir; özellikle evliliğin süresi ve eşlerin aileye katkısı dikkate alınır (§ 59).
Bu nedenle eski banka kayıtları, tapu belgeleri, miras ve bağış belgeleri önemli olabilir. Sonuç somut duruma bağlıdır.
3. Evlilik sözleşmesi (ektepakt)
Eşler, malların veya bir kısmının mal ayrılığına tabi olmasını kararlaştırabilir (ekteskapsloven § 42). Skjevdeling kurallarının uygulanmayacağı da kararlaştırılabilir (§ 44).
Sözleşme yazılı olmalı ve iki tanığın huzurunda imzalanmalıdır (§ 54). Eşlerin alacaklılarına karşı hüküm doğurması için Evlilik Sözleşmeleri Siciline (Ektepaktregisteret) tescil edilmelidir (§ 55).
Sözleşme bir taraf için hakkaniyete aykırı sonuç doğuruyorsa mahkeme tarafından tamamen veya kısmen geçersiz sayılabilir; bunun için süreler vardır (§ 46).
4. Konut ve ev eşyası
Özel nedenler varsa bir eş, ortak konutu veya olağan ev eşyasını devralmayı isteyebilir; bunun istisnaları vardır (ekteskapsloven § 67). Kullanım hakkı da verilebilir (§ 68).
Konut diğer eşin mal ayrılığına tabiyse, devralma için güçlü nedenler gerekir (§ 74). Bu talepler için süreler vardır (§ 75).
Payını aşan değerde mal devralan eş, aradaki farkı öder (§ 70).
5. Değer ve bilgi
Eşler birbirine ekonomik durumu değerlendirmek için gerekli bilgileri vermekle yükümlüdür. Bir eş, diğer eşin vergi beyannamesinin (skattemelding) kopyasını vergi idaresinden de isteyebilir (ekteskapsloven § 39).
Bir malın değeri üzerinde anlaşılamazsa, talep üzerine paylaşım ekspertizi (skiftetakst) yapılır; kural olarak satış değeri esas alınır (§ 69).
6. Anlaşma veya mahkeme önünde paylaşım
Anlaşma (privat skifte): Eşler paylaşımı kendileri yapabilir (ekteskapsloven § 95). Anlaşma bir taraf için hakkaniyete aykırı sonuç doğuruyorsa tamamen veya kısmen geçersiz sayılabilir; dava anlaşmadan itibaren en geç üç yıl içinde açılmalıdır (§ 65).
Resmî paylaşım (offentlig skifte): Ortak mal varsa, eşlerden biri isterse ilk derece mahkemesi (tingrett) önünde resmî paylaşım açılır; bu, bağlayıcı bir anlaşma yapılana kadar istenebilir. Tamamen mal ayrılığında farklı kurallar geçerlidir (§ 96). Mahkeme kural olarak önce bir hazırlık toplantısı yapar ve taraflar arasında arabuluculuk yapabilir (§ 99).
7. Mallar Türkiye’deyse
Eşlerden biri olağan olarak Norveç’te yaşıyorsa, paylaşım kural olarak Norveç’te istenebilir ve usul Norveç hukukuna göre yürütülür. Norveç’in yabancı bir devletle yaptığı bir anlaşma farklı bir sonuç öngörebilir (ekteskapsloven § 97).
Evlilik Türkiye’de yapıldıysa veya eşler önce başka bir ülkede yaşadıysa, mal rejimine hangi ülkenin hukukunun uygulanacağı ayrıca değerlendirilmelidir.
Norveç’teki bir paylaşımın Türkiye’deki bir taşınmaz veya banka hesabı için nasıl sonuç doğuracağı Türk hukukuna bağlıdır ve Türkiye’de yetkili bir avukat tarafından değerlendirilmelidir.
Neler hazırlamalısınız
Paylaşım tarihindeki mallar: konut, araç, banka hesapları, fonlar, şirket payları.
Aynı tarihteki borçlar: kimin adına olduğu ve neye kullanıldığı.
Evlendiğiniz tarihteki malvarlığını gösteren belgeler.
Miras ve bağış belgeleri; paranın nereye gittiğini gösteren hesap dökümleri.
Varsa evlilik sözleşmesi ve tescil bilgisi.
Türkiye’deki mallara ilişkin belgeler.
Bize nasıl ulaşabilirsiniz
Durumunuzu kısaca anlatmak için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz. İlgili hizmet: Aile ve miras. Servet Yildiz Stêrk hakkında bilgi için profil sayfasına bakabilirsiniz.
İlgili rehberler: Norveç’te ayrılık ve boşanma süreci nasıl işler? · Norveç’te miras işlemleri nasıl yürütülür? · Norveç ve Türkiye bağlantılı miras ve vasiyetname
Bu sayfa genel bilgi verir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın sonucu kendi koşullarına bağlıdır.
Sık sorulan sorular
Evlilikten önce sahip olduğum ev de paylaşılır mı?
Evlilikten önce sahip olduğunuz değere açıkça dayandırılabilen kısmın paylaşımın dışında tutulmasını isteyebilirsiniz (skjevdeling). Bu hak, sonuç açıkça hakkaniyete aykırı olursa tamamen veya kısmen düşebilir (ekteskapsloven § 59). Bir evlilik sözleşmesi farklı bir düzenleme öngörebilir (ekteskapsloven §§ 42 ve 44).
Hangi tarihteki değerler esas alınır?
Hangi malların paylaşılacağı, kural olarak ayrılık veya boşanma başvurusunun ya da dava dilekçesinin ulaştığı tarihe, birlikte yaşama daha önce sona erdiyse o tarihe göre belirlenir (ekteskapsloven § 60). Bir eş tamamen kendisine ait bir malı tutuyorsa değerleme de bu tarihe göre yapılır. Diğer durumlarda, aksi kararlaştırılmadıkça malı kimin devralacağının belirlendiği tarihteki değer esas alınır (ekteskapsloven § 69).
Anlaşamazsak ne olur?
Ortak mallarınız varsa, eşlerden biri mahkemeden resmî paylaşım (offentlig skifte) isteyebilir (ekteskapsloven § 96). Mahkeme kural olarak önce bir hazırlık duruşması yapar (ekteskapsloven § 99).
Kaynaklar
Ekteskapsloven § 39 – Opplysningsplikt om økonomiske forhold – mali durum hakkında bilgi verme yükümlülüğü
Ekteskapsloven § 42 – Avtale om unntak fra deling (særeie) – kişisel mal (særeie) anlaşması
Ekteskapsloven § 44 – Avtale om unntak fra § 59 om skjevdeling – skjevdeling’den vazgeçme anlaşması
Ekteskapsloven § 46 – Omgjøring og lemping av avtaler – anlaşmaların değiştirilmesi
Ekteskapsloven § 54 – Formene for ektepakt – evlilik sözleşmesinin şekli
Ekteskapsloven § 55 – Tinglysing – tescil
Ekteskapsloven § 57 – Når deling skal skje – paylaşımın zamanı
Ekteskapsloven § 58 – Likedeling og gjeldsfradrag – eşit paylaşım ve borç indirimi
Ekteskapsloven § 59 – Skjevdeling – evlilik öncesi değerlerin ayrılması
Ekteskapsloven § 60 – Skjæringstidspunktet for erverv, avkastning og gjeld som omfattes av oppgjøret – paylaşıma esas tarih
Ekteskapsloven § 61 – Særskilte unntak fra delingen – paylaşım dışı kalan değerler
Ekteskapsloven § 64 – Gjeld som begge ektefeller er ansvarlig for – ortak borçlar
Ekteskapsloven § 65 – Avtalefrihet ved oppgjøret – paylaşımda sözleşme serbestisi
Ekteskapsloven § 66 – Rett til å få beholde egne eiendeler – kendi mallarını alıkoyma hakkı
Ekteskapsloven § 67 – Særregler om felles bolig og innbo – ortak konut ve ev eşyası
Ekteskapsloven § 68 – Bruksrett til bolig – konutu kullanma hakkı
Ekteskapsloven § 69 – Verdsettelsen – değerleme
Ekteskapsloven § 70 – Eiendelenes verdi overstiger den lodd en ektefelle har krav på – payı aşan değerler
Ekteskapsloven § 74 – Rett til bolig og innbo – konut ve ev eşyası hakkı
Ekteskapsloven § 75 – Frister for krav etter dette kapitlet – talepler için süreler
Ekteskapsloven § 95 – Fremgangsmåten ved privat skifte – özel paylaşım usulü
Ekteskapsloven § 96 – Åpning av offentlig skifte – resmî paylaşımın açılması
Ekteskapsloven § 97 – Stedlig og internasjonal kompetanse – yer ve uluslararası yetki
Ekteskapsloven § 99 – Forberedende rettsmøte – hazırlık duruşması
İlgili rehberler
Çocuğum için nafaka (barnebidrag) nasıl belirlenir?
Ebeveynler nafakayı kendi aralarında anlaşarak belirleyebilir. Anlaşamazlarsa NAV, bakım masrafını, gelirleri ve görüşme düzenini dikkate alarak belirleyebilir.
Çocuğumla birlikte Türkiye’ye taşınabilir miyim?
Ebeveyn sorumluluğu ortaksa, çocuğun yurt dışına taşınması için kural olarak iki ebeveynin de onayı gerekir. Görüşme düzeni varsa taşınmayı önceden bildirmeniz gerekir.
Norveç’te evlilik sözleşmesi (ektepakt) nasıl yapılır?
Evlilik sözleşmesi yazılı olmalı ve iki tanığın yanında imzalanmalıdır. Eşlerin alacaklılarına karşı etkili olması için Ektepaktregisteret’e tescil edilmesi gerekir.
Birlikte yaşadığım partnerimden (samboer) miras alabilir miyim?
Ortak çocuğunuz varsa kanun size sınırlı bir miras hakkı tanır. Ortak çocuk yoksa miras kural olarak ancak vasiyetnameyle mümkündür.