Yurt dışında kalış ve NAV ödemeleri: Türkiye’de uzun süre kalırsam ne olur?

Kısa cevap

Birçok NAV ödemesi için Norveç’te veya bir AEA (EØS) ülkesinde bulunma şartı vardır; Türkiye AEA ülkesi değildir (folketrygdloven §§ 8-9, 11-3, 4-2). Hastalık parası ve iş değerlendirme parası (AAP), NAV’dan önceden onay alınırsa yurt dışında sınırlı bir süre için ödenebilir. Yurt dışı kalışınızı NAV’a bildirmezseniz, fazla yapılan ödeme sonradan geri istenebilir (§§ 21-3, 22-15). Bu sayfa her ödeme için genel kuralları anlatır. Norveç ile Türkiye arasında bir sosyal güvenlik anlaşması (trygdeavtale) vardır; bu anlaşma ve diğer sosyal güvenlik anlaşmaları dosyanızda farklı sonuç doğurabilir.

Bu sayfa genel bilgi verir ve kendi dosyanızla ilgili hukuki değerlendirme yerine geçmez.

1. Norveç’te ikamet ve sigorta üyeliği

• Norveç’te ikamet edenler kural olarak sigortanın (folketrygden) zorunlu üyesidir. İkamet için Norveç’te kalışınızın en az 12 ay sürmesi amaçlanmış veya sürmüş olmalıdır (folketrygdloven § 2-1 ikinci fıkra).

• 12 aydan uzun sürmesi amaçlanmayan geçici bir yurt dışı kalışında ikamet devam eder. Ancak iki veya daha fazla yıl üst üste yılda altı aydan fazla yurt dışında kalırsanız bu kural uygulanmaz (§ 2-1 dördüncü fıkra).

• Üyeliğin sona ermesi, üyeliğe bağlı ödemeleri etkileyebilir.

2. Hastalık parası ve iş değerlendirme parası (AAP)

• AEA vatandaşı olmayanlar: Trygdeforordningen veya bir sosyal güvenlik anlaşması aksini öngörmüyorsa Norveç’te bulunmalıdır (folketrygdloven §§ 8-9 birinci fıkra, 11-3 birinci fıkra).

• Hastalık parası: 12 aylık bir dönemde dört haftaya kadar yurt dışında ödenebilir. Kalışın tedaviye engel olmadığı işveren ve doktorla netleştirilmeli, NAV’ın kontrolünü engellememeli ve NAV’dan onay istenmelidir (§ 8-9 üçüncü fıkra).

• AAP: Takvim yılı başına dört haftaya kadar yurt dışında ödenebilir. Kalış belirlenen faaliyetle bağdaşmalı ve NAV’dan önceden onay istenmelidir (§ 11-3 üçüncü fıkra).

• Kalışı yolculuktan önce NAV’a bildirin ve onay yazısını saklayın.

3. İşsizlik parası (dagpenger)

İşsizlik parası için kural olarak Norveç’te bulunmanız gerekir (folketrygdloven § 4-2). İstisnalar yönetmelikle düzenlenebilir; yolculuktan önce NAV’a sorun. Bakmakla yükümlü olduğunuz çocuk için ödenen çocuk zammı (barnetillegg), 12 aylık bir dönemde toplam 90 günü aşmayan yurt dışı kalışlarında ödenmeye devam eder (§ 4-12 ikinci fıkra). Ayrıca iş arayan olarak bildirim (meldekort) yükümlülüğünüz devam eder (§ 4-8).

4. Çocuk yardımı (barnetrygd)

• Üç ayı aşmayan geçici bir yurt dışı kalışında çocuk Norveç’te ikamet ediyor sayılır. Ancak iki veya daha fazla yıl üst üste yılda altı aydan fazla yurt dışında kalırsa bu kural uygulanmaz (barnetrygdloven § 4 üçüncü fıkra).

• Çocuk yurt dışında yaşıyor ve ikamet şartını karşılamıyorsa, anne babası Norveç’te yaşasa bile çocuk yardımı hakkı yoktur (§ 5 üçüncü fıkra).

• Bazı sigorta üyelikleri (folketrygdloven §§ 2-5, 2-8) yurt dışında da hak sağlayabilir (barnetrygdloven § 5 birinci fıkra).

5. Malullük maaşı (uføretrygd)

Malullük maaşı için kural olarak sigorta üyeliğinin devam etmesi gerekir (folketrygdloven § 12-3 birinci fıkra). Üye olmayan kişi, en az 20 yıllık ikamet süresi (botid) varsa malullük maaşını almaya devam eder; daha kısa ikamet süresinde maaş farklı hesaplanabilir (§ 12-3 ikinci fıkra). Bazı istisnai durumlarda verilen malullük maaşı ise yalnızca sigorta üyeliği devam ettiği sürece korunur (§ 12-3 üçüncü fıkra). Taşınmayı düşünüyorsanız, önceden NAV’dan yazılı bilgi isteyin ve Malullük maaşı başvurum reddedildi sayfasına da bakın.

6. Bildirim, geri ödeme ve itiraz

1. Ödeme alan kişi, hakkını etkileyebilecek değişiklikleri NAV’a bildirmek zorundadır. Yurt dışı kalışı da buna dahildir (folketrygdloven § 21-3 birinci fıkra).

2. Hatalı bildirim veya bildirim yapmamak nedeniyle fazla ödeme yapıldıysa NAV bu ödemeyi geri isteyebilir (§ 22-15). Bkz. NAV geri ödeme talebi.

3. Durdurma veya geri ödeme kararına itiraz süresi altı haftadır (§ 21-12). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

4. İtiraz, süre bitmeden posta hizmetine verilmiş veya yetkili kuruma ulaşmış olmalıdır (forvaltningsloven § 30).

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

• NAV’ın kararı ve karar tarihi

• Yolculuk tarihlerini gösteren biletler veya pasaport damgaları

• NAV’a yaptığınız bildirim ve aldığınız onay yazısı

• İşveren ve doktorla yazışmalar (hastalık parası için)

• Oturma izni ve Norveç’teki adres kaydı

Bize nasıl ulaşabilirsiniz

Konunuzu İletişim sayfasındaki formda kısaca anlatın veya bizi +47 22 46 46 46 numaralı telefondan arayın; varsa sürenin son gününü de belirtin. Formda belge veya hassas kişisel bilgi göndermeyin; belgelerin nasıl iletileceğini avukatla ayrıca kararlaştırırsınız. Avukat Servet Yildiz Stêrk durumu Türkçe veya Norveççe değerlendirir.

İlgili rehberler: NAV geri ödeme talebi · Hastalık parası (sykepenger) · Malullük maaşı başvurum reddedildi