Ebeveynlik parası (foreldrepenger) ve çocuk yardımı (barnetrygd)

Kısa cevap

Ebeveynlik parası (foreldrepenger) için, ödemenin başlamasından önceki son on ayın en az altısında vergiye esas gelirle çalışmış olmanız gerekir (folketrygdloven § 14-6); bu hakkı olmayan kadın belirli şartlarla tek seferlik doğum yardımı (engangsstønad) alabilir (§ 14-17). Çocuk yardımı (barnetrygd), Norveç’te yaşayan 18 yaşından küçük çocuklar için ödenir (barnetrygdloven §§ 2, 4). Her iki ödemede de NAV kararına itiraz süresi altı haftadır (folketrygdloven § 21-12, barnetrygdloven § 15). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

Bu sayfa genel bilgi verir ve kendi dosyanızla ilgili hukuki değerlendirme yerine geçmez.

1. Ebeveynlik parasının şartları nelerdir?

• Sigorta üyesi olmalısınız (folketrygdloven § 14-2).

• Anne de baba da, ödemenin başlamasından önceki son on ayın en az altısında vergiye esas gelirle çalışarak hak kazanabilir (§ 14-6 birinci fıkra).

• İşsizlik parası, hastalık parası ve iş değerlendirme parası (AAP) gibi ödemeleri aldığınız dönemler çalışmaya eşit sayılır (§ 14-6 ikinci fıkra).

• Hesaplama tabanı temel tutarın (G) en az yarısı olmalıdır. Altı katını aşan gelir için ödeme yapılmaz (§ 14-7 birinci fıkra).

2. Ne kadar süre ödenir ve nasıl paylaşılır?

• Doğumda ödeme dönemi tam oranla (yüzde 100) 49 hafta, düşük oranla (yüzde 80) 61 hafta ve 1 gündür (folketrygdloven § 14-9 birinci ve üçüncü fıkra).

• Oran, dönemin başında seçilir ve bütün dönem için geçerlidir. İki ebeveyn de ödeme alıyorsa aynı oranı seçmelidir (§ 14-9 üçüncü fıkra).

• İki ebeveyn de hak kazandıysa, tam oranda her birine 15 hafta, düşük oranda 19 hafta ayrılmıştır (kvoter) (§ 14-12 birinci fıkra).

• Doğumdan önceki son 3 hafta ve doğumdan sonraki ilk 6 hafta anneye ayrılmıştır (§ 14-9 altıncı fıkra).

3. Ebeveynlik parasını ne zaman kullanmalısınız?

1. Doğumda ebeveynlik parası en erken doğumdan 12 hafta önce alınabilir. Anne en geç doğumdan 3 hafta önce başlamalıdır (folketrygdloven § 14-10 birinci fıkra).

2. Baba doğumla bağlantılı olarak 2 haftaya kadar kullanabilir (§ 14-10 birinci fıkra).

3. Ebeveynlik parası doğumdan veya çocuğun bakımının üstlenilmesinden itibaren üç yıl içinde kullanılmalıdır. Yeni bir çocuk için ödeme dönemi başlarsa kullanılmayan günler düşer (§ 14-10 üçüncü fıkra). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

4. Ödeme aldığınız dönemde kural olarak çocuğun bakımını üstlenmeli ve çalışmamalısınız (§ 14-10 dördüncü ve beşinci fıkra).

4. Tek seferlik doğum yardımı (engangsstønad) kimlere verilir?

Çocuk doğuran veya 15 yaşından küçük bir çocuğu evlat edinen ve ebeveynlik parası hakkı olmayan kadına, her çocuk için tek seferlik yardım ödenir (folketrygdloven § 14-17 birinci fıkra). Bunun için doğum tarihinden veya bakımın üstlenilmesinden hemen önce en az 12 ay kesintisiz sigorta üyesi olmak gerekir (§ 14-17 beşinci fıkra). Tutarı Norveç Parlamentosu belirler (§ 14-17 altıncı fıkra).

5. Çocuk yardımı (barnetrygd) nasıl işler?

• 18 yaşından küçük çocuğu yanında sürekli yaşayan ebeveyn, çocuk Norveç’te yaşıyorsa çocuk yardımı alır (barnetrygdloven § 2 birinci fıkra). Çocuğun ve yanında yaşadığı kişinin Norveç’te yasal olarak bulunması şarttır (§ 4 ikinci fıkra).

• Norveç’te doğan çocuklar için çocuk yardımı kural olarak başvuru gerekmeden ödenir. Ancak örneğin anne Norveç’te kayıtlı değilse veya AEA ya da başka bir sosyal güvenlik anlaşmasına göre değerlendirme gerekiyorsa başvuru yapılmalıdır (§ 14).

• Çocuk yardımı talep ayından önceki en fazla üç ay için geriye dönük ödenir (§ 11 ikinci fıkra). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

• Çocuk yardımı, çocuk 18 yaşına girmeden önceki aya kadar ödenir (§ 11 ikinci fıkra).

• Çocuk yurt dışında kalıyorsa hak düşebilir. Bkz. Yurt dışında kalış ve NAV ödemeleri.

6. Ret kararına nasıl itiraz edilir?

1. Kararda hangi şartın eksik görüldüğünü belirleyin: çalışma süresi, üyelik veya çocuğun Norveç’te yaşaması mı?

2. Ebeveynlik parası kararlarına itiraz süresi altı haftadır (folketrygdloven § 21-12). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

3. Çocuk yardımı kararlarına itiraz süresi de altı haftadır (barnetrygdloven § 15). Bize yazmanız bu süreyi durdurmaz.

4. İtiraz, süre bitmeden posta hizmetine verilmiş veya yetkili kuruma ulaşmış olmalıdır (forvaltningsloven § 30). İtiraz adımları için bkz. NAV kararına itiraz nasıl yapılır?.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

• NAV’ın kararı ve karar tarihi

• Son on aya ait maaş bordroları veya gelir belgeleri

• Doğum belgesi veya bakımın üstlenildiğini gösteren belge

• Oturma izni ve Norveç’te kayıtlı adres bilgileri

• Diğer ebeveynin ebeveynlik parası planı veya kararı, varsa

Bize nasıl ulaşabilirsiniz

Konunuzu İletişim sayfasındaki formda kısaca anlatın veya bizi +47 22 46 46 46 numaralı telefondan arayın; varsa sürenin son gününü de belirtin. Formda belge veya hassas kişisel bilgi göndermeyin; belgelerin nasıl iletileceğini avukatla ayrıca kararlaştırırsınız. Avukat Servet Yildiz Stêrk durumu Türkçe veya Norveççe değerlendirir.

İlgili rehberler: Yurt dışında kalış ve NAV ödemeleri · NAV kararına itiraz nasıl yapılır? · Hastalık parası (sykepenger)