«Çocuğumuz Norveç’te yaşıyor ve velayeti ortak kullanıyoruz. Babası onu yaz tatili için Türkiye’ye götürdü ve şimdi geri getirmeyeceğini söylüyor. Ben buna hiç onay vermedim. Ne yapabilirim?»
Kısa cevap
Ebeveyn sorumluluğu (foreldreansvar) ortaksa, çocuğun yurt dışına taşınması veya orada kalması için kural olarak iki ebeveynin de onayı gerekir; kararlaştırılan bir kalışın uzatılması da buna dahildir (barnelova § 40). Norveç ve Türkiye 1980 Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi’ne taraftır; çocuğun iadesi istenebilir (sözleşme md. 3, 8, 12).
Sonraki adım
Vakit kaybetmeden Norveç’teki merkezi makam (sentralmyndighet) olan Bufdir’e iade başvurusu yapın. Başvuru Türkiye’deki merkezi makama iletilir. Çocuğun Norveç’teki ikametini ve ebeveyn sorumluluğunuzu gösteren belgeleri (nüfus kaydı, okul kaydı, varsa mahkeme kararı veya anlaşma) ekleyin (sözleşme md. 8; bufdir.no).
Süre önemlidir: İade davası alıkoymadan itibaren bir yıl dolmadan başlarsa mahkeme kural olarak çocuğun derhal iadesine karar verir. Bir yıl geçtikten sonra başlarsa da kural olarak iadeye karar verilir; ancak çocuğun yeni çevresine uyum sağladığı ispatlanırsa iade reddedilebilir (md. 12). İadeye Türkiye’deki mahkeme karar verir ve örneğin ciddi zarar riski veya yeterince olgun çocuğun karşı çıkması gibi durumlarda iadeyi reddedebilir (md. 13). Türkiye’deki yargılama Türk hukukuna tabidir ve Türk avukatı gerektirebilir.
Çocuğu yurt dışında hukuka aykırı olarak alıkoymak Norveç’te suç olabilir (straffeloven § 261). Polise bildirimde bulunup bulunmamayı da somut durumunuza göre değerlendirin. Çocuk henüz Norveç’teyse ve geri getirilmeyeceği endişesi varsa, mahkeme yurt dışına çıkış yasağı (utreiseforbud) koyabilir (barnelova § 41).
Ebeveyn sorumluluğu ve çocuğun yurt dışına götürülmesi hakkında genel bilgi için: «Norveç’te ebeveyn sorumluluğu, çocuğun yaşadığı yer ve görüşme düzeni». Durumunuzu İletişim sayfası üzerinden gönderebilirsiniz; avukat Servet Yildiz Stêrk durumu Türkçe veya Norveççe değerlendirir. Hizmet: Aile ve miras.
İlgili rehberler
Çocuğum için nafaka (barnebidrag) nasıl belirlenir?
Ebeveynler nafakayı kendi aralarında anlaşarak belirleyebilir. Anlaşamazlarsa NAV, bakım masrafını, gelirleri ve görüşme düzenini dikkate alarak belirleyebilir.
Çocuğumla birlikte Türkiye’ye taşınabilir miyim?
Ebeveyn sorumluluğu ortaksa, çocuğun yurt dışına taşınması için kural olarak iki ebeveynin de onayı gerekir. Görüşme düzeni varsa taşınmayı önceden bildirmeniz gerekir.
Norveç’te evlilik sözleşmesi (ektepakt) nasıl yapılır?
Evlilik sözleşmesi yazılı olmalı ve iki tanığın yanında imzalanmalıdır. Eşlerin alacaklılarına karşı etkili olması için Ektepaktregisteret’e tescil edilmesi gerekir.
Birlikte yaşadığım partnerimden (samboer) miras alabilir miyim?
Ortak çocuğunuz varsa kanun size sınırlı bir miras hakkı tanır. Ortak çocuk yoksa miras kural olarak ancak vasiyetnameyle mümkündür.