Norveç'te kalifiye işçi (faglært) oturum izni: şartlar ve süreç

Kısa cevap

Norveç'te kalifiye işçi (faglært) olarak oturum izni almak için genellikle mesleki eğitim, yükseköğrenim veya özel niteliklere sahip olmanız ve Norveç'teki bir işverenden somut bir iş teklifi almış olmanız gerekir (utlendingsloven § 23; utlendingsforskriften § 6-1). Ücret ve çalışma koşulları Norveç'teki tarife veya olağan koşullardan kötü olmamalıdır. İzin belirli bir iş türü için verilir ve kalıcı oturuma temel oluşturabilir.

Bu sayfa genel bilgi verir ve kendi dosyanızla ilgili hukuki değerlendirme yerine geçmez.

1. Kimler kalifiye işçi sayılır?

Yönetmeliğe göre şu kişiler kalifiye işçi izni alabilir (utlendingsforskriften § 6-1 birinci fıkra):

• Lise düzeyinde mesleki eğitimi (fagutdanning) tamamlamış olanlar

• Yükseköğrenim (universitet veya høyskole) mezunları

• Uzun mesleki deneyimle edinilmiş özel niteliklere sahip olanlar

UDI'ye göre lise düzeyindeki mesleki eğitim en az üç yıl sürmüş olmalı ve Norveç'te bunun bir karşılığı bulunmalıdır. Özel nitelikler için genellikle en az altı yıllık mesleki deneyim istenir (udi.no). Eğitim veya nitelik, teklif edilen işle ilgili olmalıdır. Meslek için onay veya yetki belgesi (godkjenning, autorisasjon) gerekiyorsa, bu şart da sağlanmalıdır (utlendingsforskriften § 6-1 birinci fıkra a ve b bentleri).

2. Türk belgeleriyle ilgili UDI uyarısı

UDI, bazı ülkelerde mesleki düzeydeki işlere ilişkin başvurularda çok sayıda sahte veya yanlış bilgi içeren belge tespit edildiğini belirtir. Bu nedenle aşçı, oto tamircisi, marangoz, boyacı, duvarcı ve kuaför gibi mesleklerde, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu bazı ülkelerde düzenlenmiş eğitim belgelerine dayanan başvurularda izin almak zor olabilir. UDI ayrıca, başvuru sayısının fazla olması ve eğitim belgelerinin kontrolündeki güçlükler nedeniyle bu başvuruların incelenmesinin daha uzun sürebileceğini belirtir (udi.no). Diploma, transkript ve iş belgelerinin eksiksiz ve doğru olması bu nedenle özellikle önemlidir.

3. İş teklifi ve çalışma koşulları

• Somut iş teklifi: Norveç'teki bir işverenden somut bir iş teklifi gerekir. Ana kural tam zamanlı ve tek işverenli bir iştir (utlendingsloven § 23 birinci fıkra d bendi). UDI'ye göre en az yüzde 80'lik bir pozisyon da kabul edilir (udi.no).

• Ücret ve koşullar: Ücret ve çalışma koşulları, geçerli tarife sözleşmesinden veya ilgili meslekte olağan olandan kötü olmamalıdır (utlendingsloven § 23 birinci fıkra b bendi). Neyin ücret sayılacağına UDI karar verir (utlendingsforskriften § 6-10). Güncel tutarlar için UDI'nin sayfasına bakın.

• İş teklifi formu: İş teklifi bir formla (arbeidstilbudsskjema) belgelenir. Form, UDI yönergelerinde aksi belirlenmediyse işveren ve başvuru sahibi tarafından imzalanır (utlendingsforskriften § 6-9). Yurt dışından kendiniz başvuruyorsanız, UDI'ye göre işverenin önce iş teklifini onaylaması ve size bir kod vermesi gerekir (udi.no).

• Kota veya işgücü piyasası değerlendirmesi: Yıllık kota dolmuşsa, pozisyonun Norveç'ten veya AEA'dan doldurulup doldurulamayacağı değerlendirilebilir; bu değerlendirmede NAV'ın görüşü alınır (utlendingsloven § 23 birinci fıkra c bendi; utlendingsforskriften §§ 6-1 dördüncü fıkra ve 6-12).

• Geçici iş bulma şirketleri: UDI'ye göre geçici iş bulma şirketi (bemanningsforetak) üzerinden çalışılacaksa, şirketin planladığı ve iş yapılacak firmalarca onaylanmış görevlerin listesi gerekir; izin yalnızca bu listedeki görevlerin süresi için verilir. Şirket Arbeidstilsynet'in kaydında yer almalıdır (udi.no). Geçici iş bulma şirketlerinin Arbeidstilsynet tarafından onaylanmış olması ve bu kayda işlenmesi zorunludur (forskrift om offentlig godkjenning av bemanningsforetak § 2).

4. İzin ne kadar süreyle verilir?

Yönetmeliğe göre kalifiye işçi izni üç yıl için verilebilir (utlendingsforskriften § 10-16 birinci fıkra). UDI'nin uygulamasına göre pozisyon lise düzeyinde mesleki eğitim gerektiriyorsa izin her seferinde en fazla bir yıl, yükseköğrenim gerektiriyorsa genellikle her seferinde en fazla üç yıl için verilir. Şartların daha sık kontrol edilmesi gerekiyorsa, örneğin geçici iş bulma şirketinde çalışılacaksa, izin her seferinde en fazla bir yıl için verilir (udi.no).

İzin belirli bir iş türü için verilir ve kalıcı oturuma temel oluşturabilir (utlendingsforskriften § 6-1 altıncı fıkra). Kalıcı oturum için ana kural, böyle bir izinle son üç yıl Norveç'te kalmış olmaktır (utlendingsloven § 62). Aile üyeleriniz genellikle aile birleşimi başvurusu yapabilir (udi.no).

5. Karar çıkmadan çalışmaya başlayabilir misiniz?

Ana kural olarak, izin çıkmadan çalışmaya başlanamaz. En az üç yıllık tamamlanmış bir yükseköğrenimi olan ve eksiksiz bir faglært başvurusu yapan kişi, polisten erken çalışma başlangıcı (tidlig arbeidsstart) onayı alabilir (utlendingsloven § 23 dördüncü fıkra; utlendingsforskriften § 10-4). UDI'ye göre İran ve Kuzey Kore vatandaşları bu imkândan yararlanamaz. SUA merkezleri bu onayı vermez ve başvuru UDI'ye gönderildikten sonra onay alınamaz (udi.no). Onayın verilip verilemeyeceğini yerel polisle kontrol edin.

6. İş değiştirirseniz veya işinizi kaybederseniz

• Aynı tür iş, yeni işveren: UDI'ye göre aynı tür bir pozisyonda yeni bir işverene geçiyorsanız yeni izne gerek yoktur. Ücret ve çalışma koşulları Norveç'te olağan olandan kötü olmamalı ve kalifiye işçi izninin şartlarını sağlamaya devam etmelisiniz (udi.no).

• Yeni tür iş: Farklı türde bir pozisyona geçmeden önce yeni bir izin almalısınız. Bu, aynı işverende de geçerlidir (udi.no).

• İşin sona ermesi: İş ilişkisi sona ererse izin geri alınabilir. Ancak iznin süresi dolmamışsa, yeni iş aramak için en fazla altı ay Norveç'te kalabilirsiniz. İşin sona ermesinden sonra yedi gün içinde oturduğunuz yerdeki polise bildirmeniz gerekir. Bu dönemde aynı tür bir işte yeni bir işe başlarsanız yeni izne gerek yoktur, ancak yeni işe başladıktan sonra yedi gün içinde yine polise bildirmeniz gerekir (utlendingsforskriften § 6-11 ikinci fıkra; udi.no).

• Uzaktan çalışma: UDI'ye göre izin verilen işin bir parçası değilse uzaktan çalışma (fjernarbeid) yapılamaz (udi.no).

7. İzni nasıl yenilersiniz?

Karar beklerken aynı koşullarla kalma hakkını korumak için yenileme başvurusunu iznin süresi dolmadan en geç bir ay önce yapmalısınız (utlendingsloven § 61 altıncı fıkra). Yenilemede kota veya işgücü piyasası değerlendirmesi şartı aranmaz (utlendingsloven § 61 dördüncü fıkra). Belirli bir iş türü için verilen izin, işveren değişse de aynı tür iş için yenilenebilir (utlendingsforskriften § 10-21 ikinci fıkra a bendi). Ayrıntılar için oturum izninin yenilenmesi rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

• Pasaport

• Diploma, transkript ve meslek belgeleri (orijinal ve onaylı tercümeler)

• Mesleki deneyiminizi ayrıntılı gösteren iş belgeleri

• İmzalı iş teklifi formu (arbeidstilbudsskjema) ve iş sözleşmesi

• Gerekiyorsa Norveç'te alınmış onay veya yetki belgesi

• Geçici iş bulma şirketi üzerinden çalışacaksanız, görev yapılacak firmalarca onaylanmış görev listesi

Bize nasıl ulaşabilirsiniz

Konunuzu İletişim sayfasındaki formda kısaca anlatın veya bizi +47 22 46 46 46 numaralı telefondan arayın; varsa sürenin son gününü de belirtin. Formda belge veya hassas kişisel bilgi göndermeyin; belgelerin nasıl iletileceğini avukatla ayrıca kararlaştırırsınız. Avukat Servet Yildiz Stêrk durumu Türkçe veya Norveççe değerlendirir.

İlgili rehberler:

• Norveç'te kalıcı oturum izni şartları

• Norveç'te aile birleşimi

• UDI ret kararına itiraz