Norveç'te sınır dışı etme (utvisning): süreç, haklarınız ve giriş yasağı

Kısa cevap

Sınır dışı etme (utvisning), Norveç'e veya Schengen ve AB bölgesine daha sonra girişe engel olan, yani giriş yasağı getiren bir karardır (utlendingsloven § 71 ikinci fıkra). Kararı UDI verir (utlendingsloven § 72). Sınır dışı etme, kişiye veya en yakın aile üyelerine karşı orantısız bir tedbir olacaksa uygulanamaz; çocukları ilgilendiren davalarda çocuğun yüksek yararı temel bir husustur (utlendingsloven § 70). Ön bildirim aldıysanız, karar verilmeden önce görüşlerinizi ve belgelerinizi sunma hakkınız vardır.

Bu sayfa genel bilgi verir ve kendi dosyanızla ilgili hukuki değerlendirme yerine geçmez.

1. Sınır dışı etme nedir?

Sınır dışı etme kararı kesinleştiğinde Norveç'teki tüm geçerli oturum izinleri sona erer (utlendingsloven § 71 birinci fıkra). Karar, Norveç'e veya Schengen ve AB bölgesine daha sonra girişe engel olur. Giriş yasağı kalıcı veya süreli olabilir, ancak bir yıldan kısa olamaz (utlendingsloven § 71 ikinci fıkra). Bu, yalnızca ülkeden çıkış yükümlülüğü getiren bir ret kararından farklıdır.

2. Hangi durumlarda sınır dışı edilebilirsiniz?

Nedenler, Norveç'teki statünüze göre değişir:

• Oturum izni olmayanlar (utlendingsloven § 66): örneğin yasanın ağır veya tekrarlanan ihlali, kasıtlı veya ağır ihmalle esaslı ölçüde yanlış ya da açıkça yanıltıcı bilgi verme, ülkeden çıkış kararına uymama veya hapis cezası gerektirebilecek bir suçtan ceza alma. Orantısız bir tedbir olmadıkça, oturum izni olmayan kişi şu durumlarda sınır dışı edilir: (a) kendisine verilen ülkeden çıkış süresine uymamışsa; (b) kendisine çıkış süresi verilmemişse ve bunun nedeni kararın uygulanmasından kaçacağına dair somut belirtiler, başvurunun açıkça dayanaksız bulunarak veya esaslı ölçüde yanlış ya da açıkça yanıltıcı bilgiler nedeniyle reddedilmesi, kamu düzeni için tehdit oluşturduğunun tespit edilmesi veya temel ulusal çıkarlar için tehdit oluşturduğunun tespit edilmesi (§ 129 beşinci fıkra) ise (utlendingsloven § 66 ikinci fıkra; § 70).

• Geçici oturum izni olanlar (utlendingsloven § 67): esas olarak belirli ağırlıktaki suçlardan ceza alınması gibi daha sınırlı nedenlerle.

• Kalıcı oturum izni olanlar (utlendingsloven § 68): daha da ağır şartlarla, örneğin iki yıl veya daha fazla hapis cezası gerektirebilecek suçlar.

Norveç vatandaşı sınır dışı edilemez. Norveç'te doğmuş ve o zamandan beri kesintisiz olarak Norveç'te sürekli ikamet etmiş bir yabancı da sınır dışı edilemez (utlendingsloven § 69). Ayrıca hiç kimse zulüm görme riski bulunan ya da ölüm cezası, işkence veya başka insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele veya ceza ile karşılaşma gerçek riski bulunan bir bölgeye gönderilemez. Zulüm riskine ilişkin korumanın çok sınırlı istisnaları vardır (utlendingsloven § 73; § 28 birinci fıkra). Bu koruma, belirli hükümlere dayanan (örneğin § 66 birinci fıkra g bendi, § 67 birinci fıkra e bendi, § 68 birinci fıkra d bendi) bir sınır dışı etme kararının verilmesine engel olmaz; ancak böyle bir karar, korumanın gerekçesi ortadan kalkana kadar uygulanamaz (utlendingsloven § 73 dördüncü fıkra).

3. Orantılılık ve çocuklar

Sınır dışı etme, fiilin ağırlığı ve kişinin Norveç ile bağı dikkate alındığında kişiye veya en yakın aile üyelerine karşı orantısız bir tedbir olacaksa uygulanamaz. Çocukları ilgilendiren davalarda çocuğun yüksek yararı temel bir husustur (utlendingsloven § 70 birinci fıkra). Bazı durumlarda sınır dışı etme yerine, ileride kalıcı oturum için en fazla üç yıllık ek süre (tilleggstid) kararı verilebilir (utlendingsloven § 70 ikinci fıkra).

Yönetmelikte Norveç'te çocuğu olan ebeveynler için özel kurallar vardır:

• İki yıldan kısa süre yasa dışı kalan veya çalışan ve Norveç'teki çocuğuyla birlikte yaşayan ya da düzenli görüşen bir ebeveyn, belirli şartlar sağlanıyorsa, ana kural olarak bu nedenle sınır dışı edilmez. Bunun istisnaları vardır, örneğin aile hayatının başka bir ülkede sürdürülmesinin orantısız olmayacağı durumlar (utlendingsforskriften § 14-1).

• Norveç'te reşit olmayan çocuğuyla aile hayatı süren ve aile hayatını kendi ülkesinde sürdüremeyecek bir ebeveyn için, yabancılar yasasının ihlali nedeniyle sınır dışı etme ana kural olarak orantısız sayılır. Bu kural; izinsiz kalış gibi yasa ihlalleri (§ 66 birinci fıkra a bendi), çıkış süresine uymama (§ 66 ikinci fıkra a bendi) ve yabancılar yasasının ihlalinden ceza alınması (§ 66 birinci fıkra c bendi) hâllerinde ve çocuk Norveç vatandaşıysa, oturum izni veya AEA kapsamında oturum hakkı (oppholdsrett) varsa uygulanır. Bu durumda ana kural olarak ek süre (tilleggstid) şartı konur; ceza nedeniyle (§ 66 birinci fıkra c bendi) verilen kararlarda ek süre utlendingsforskriften § 11-5'e göre belirlenir (utlendingsforskriften § 14-1a).

Yüksek Mahkeme (Høyesterett), Norveç vatandaşı bir çocuğun annesinin sınır dışı edilmesini orantısız bulduğu kararında, çocuğun yüksek yararının bu değerlendirmede büyük ağırlık taşıdığını vurgulamıştır (HR-2015-206-A). Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir; bu karar başka bir dosyada aynı sonucun çıkacağı anlamına gelmez.

4. Ön bildirim (forhåndsvarsel) ve haklarınız

Ana kural olarak, karar verilmeden önce size bir ön bildirim gönderilir ve görüşlerinizi bildirmeniz için bir süre verilir (forvaltningsloven § 16). Yetkililer, sınır dışı etme davalarında görüşlerinizi iletişim kurabildiğiniz bir dilde sunabilmenizi sağlamalıdır (utlendingsloven § 81).

Dosyanızdaki belgeleri görme hakkınız vardır (forvaltningsloven § 18). Bu, ön bildirime yanıt verirken faydalı olabilir.

Yanıtınızda Norveç ile bağınızı, ailenizi, çocuklarınızın durumunu ve diğer önemli koşulları belgelerle açıklamanız önemlidir. Sınır dışı etme davalarında, gelir durumunuza bakılmaksızın ücretsiz hukuki danışmanlık (fritt rettsråd) hakkınız olabilir. Ceza nedeniyle sınır dışı etmede bu hak kural olarak uygulanmaz; ancak Norveç vatandaşı olan veya Norveç'te oturum izni ya da oturum hakkı bulunan reşit olmayan çocuklarınız Norveç'te yaşıyorsa yine uygulanır (utlendingsloven § 92 birinci fıkra b bendi).

5. Giriş yasağı ne kadar sürer?

Yönetmeliğe göre giriş yasağı somut bir genel değerlendirmeyle iki, beş veya on yıl ya da kalıcı olarak belirlenebilir. Bazı nedenlerle, örneğin yabancılar yasasının ihlali nedeniyle verilen kararlarda, bir, iki veya beş yıllık yasak verilebilir (utlendingsforskriften § 14-2). Norveç'te çocuğuyla uzun süre (i lengre tid) birlikte yaşamış veya belirli ölçüde görüşmüş ve bunu sürdürecek olan ebeveyn için yasak ana kural olarak kalıcı olmaz. Bu durumda § 66 birinci fıkra a ve d bentleri ile ikinci fıkraya dayanan yasaklar ana kural olarak iki yıldan uzun olmaz (utlendingsforskriften § 14-2 üçüncü fıkra).

Giriş yasağı, ülkeden çıkış yükümlülüğünün geçerli olduğu bölgeden ayrıldığınız tarihten itibaren işlemeye başlar. Karar bir çıkış yükümlülüğü getirmiyorsa, yasak ilk derece kararının tarihinden itibaren işler (utlendingsloven § 71 üçüncü fıkra). UDI'ye göre yasak, Schengen Bilgi Sistemi'ne (SIS) kaydedilerek tüm Schengen ülkeleri için geçerli olabilir (udi.no).

6. Karara itiraz

Sınır dışı etme kararına, kararın size ulaşmasından itibaren üç hafta içinde itiraz edebilirsiniz (forvaltningsloven § 29). UDI'nin kararlarına yapılan itirazları Utlendingsnemnda (UNE) inceler (utlendingsloven § 76 birinci fıkra).

Oturum izniniz varsa, sınır dışı etme kararı kural olarak kesinleşmeden uygulanamaz. Kişinin başka birine karşı suç işlemesi, onu takip etmesi veya başka bir kişinin huzurunu ciddi şekilde ihlal etmesi muhtemelse karar daha erken uygulanabilir (utlendingsloven § 90 c dördüncü fıkra). Oturum izniniz veya AEA kapsamında oturum hakkınız (oppholdsrett, utlendingsloven kap. 13) yoksa ya da Norveç'te üç aydan kısa süredir bulunan bir İskandinav ülkesi vatandaşıysanız, karar hemen uygulanabilir (utlendingsloven § 90 c birinci fıkra). Koruma (iltica) talep ettiyseniz veya § 73'teki koruma söz konusu olabilirse, karar kesinleşmeden ancak sınırlı durumlarda uygulanabilir (utlendingsloven § 90 c beşinci fıkra). Bu durumda itirazla birlikte uygulamanın ertelenmesini (utsatt iverksetting) talep edebilirsiniz (forvaltningsloven § 42). Ülkeden çıkış süresi genellikle 7 ile 30 gün arasındadır, ancak bazı sınır dışı etme davalarında daha kısa süre verilebilir veya hiç süre verilmeyebilir (utlendingsloven § 90 a). Ayrıntılar için UDI ret kararına itiraz ve itiraz sürerken Norveç'te kalmak rehberlerimize bakabilirsiniz.

7. Giriş yasağının kaldırılması

Yeni koşullar bunu gerektiriyorsa, başvuru üzerine giriş yasağı kaldırılabilir. Özel koşullar varsa, yasak kaldırılmasa da kısa bir ziyaret için izin verilebilir, ancak bu genellikle ülkeden çıkıştan iki yıl geçmeden verilmez (utlendingsloven § 71 dördüncü fıkra). Yasağın süresi dolduğunda Norveç'e dönebilirsiniz. Bu durumda olağan giriş kuralları geçerlidir; vatandaşlığınıza ve kalış amacınıza göre gerekiyorsa her zamanki gibi vize veya oturum izni başvurusu yapılır (udi.no).

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

• Ön bildirim (forhåndsvarsel) veya karar mektubu

• Pasaport ve oturum belgeleri

• Evlilik veya birliktelik belgeleri ve çocukların doğum belgeleri

• Çocuklarla birlikte yaşadığınızı veya görüştüğünüzü gösteren belgeler (okul, anaokulu, sağlık kayıtları gibi)

• İş, eğitim ve Norveç ile bağınızı gösteren belgeler

• Varsa ceza kararı ve infazla ilgili belgeler

Bize nasıl ulaşabilirsiniz

Konunuzu İletişim sayfasındaki formda kısaca anlatın veya bizi +47 22 46 46 46 numaralı telefondan arayın; varsa sürenin son gününü de belirtin. Formda belge veya hassas kişisel bilgi göndermeyin; belgelerin nasıl iletileceğini avukatla ayrıca kararlaştırırsınız. Avukat Servet Yildiz Stêrk durumu Türkçe veya Norveççe değerlendirir.

İlgili rehberler:

• UDI ret kararına itiraz

• İtiraz sürerken Norveç'te kalmak

• Norveç'te aile birleşimi