Norveç vatandaşlığına başvuru: oturma süresi ve diğer koşullar

Kısa cevap

Kanundaki şartları karar tarihinde sağlayan kişinin, başvuru üzerine Norveç vatandaşlığına hakkı vardır (statsborgerloven § 7 birinci fıkra). Temel ulusal çıkarlar veya dış politika gerekçeleri aksini gerektiriyorsa bu hak doğmaz (statsborgerloven § 7 ikinci fıkra). Ana kural, son 11 yıl içinde en az bir yıllık izinlerle toplam 8 yıl Norveç'te kalmaktır. Buna ek olarak kimliğin netleşmiş olması, kalıcı oturum şartlarının sağlanması, dil ve vatandaşlık sınavı şartları ve ceza kaydıyla ilgili kurallar uygulanır (statsborgerloven §§ 7–9). Başvuruyu polis veya Norveç dış temsilciliği hazırlar, kararı UDI verir; ret kararına UNE'ye itiraz edilebilir (statsborgerloven § 27).

Bu sayfa genel bilgi verir ve kendi dosyanızla ilgili hukuki değerlendirme yerine geçmez.

1. Vatandaşlık bir hak mıdır, takdire mi bağlıdır?

Statsborgerloven § 7'deki şartları sağlayan başvuru sahibinin vatandaşlığa hakkı (rett) vardır. Şartlar başvuru tarihine göre değil, karar tarihine (vedtakstidspunktet) göre değerlendirilir (statsborgerloven § 7 birinci fıkra). Şartların tamamı şunlardır:

1. Kimliğin netleşmiş olması (klarlagt identitet).

2. 12 yaşını doldurmuş olmak.

3. Norveç'te yerleşik olmak ve yerleşik kalacak olmak.

4. Kalıcı oturum izninin şartlarını sağlamak (utlendingsloven § 62).

5. Yeterli oturma süresi (botid).

6. Dil ve vatandaşlık sınavı şartları.

7. Ceza kaydıyla ilgili kurallar.

(statsborgerloven § 7 birinci fıkra a–g bentleri)

Temel ulusal çıkarlar veya dış politika gerekçeleri aksini gerektiriyorsa vatandaşlık hakkı doğmaz (statsborgerloven § 7 ikinci fıkra). Kanundaki şartlar sağlanmasa bile, «özellikle güçlü nedenler» (særlig sterke grunner) varsa başvuru sahibinin lehine istisna yapılabilir (dispensasjon). Bu bir hak değildir; somut değerlendirmeye bağlıdır (statsborgerloven § 19).

2. Ne kadar süre Norveç'te kalmış olmalısınız?

Ana kural, son 11 yıl içinde toplam 8 yıl, en az bir yıl süreli oturum izinleriyle Norveç'te kalmış olmaktır. Başvuru sürecinde geçen süre de bu sekiz yıla dahildir (statsborgerloven § 7 birinci fıkra e bendi). Bazı gruplar için daha kısa veya farklı süreler vardır:

• Yeterli gelir: son 10 yılda 6 yıl (statsborgerloven § 10).

• 18 yaşından önce gelenler: son 7 yılda 5 yıl (statsborgerloven § 11).

• Norveç vatandaşının eşi, kayıtlı partneri veya birlikte yaşadığı kişi (samboer): son 10 yılda 5 yıl; oturma süresi ile evlilik veya birliktelik süresi toplamı en az 7 yıl olmalıdır (statsborgerloven § 12).

• Tanınmış mülteciler (flyktning): son 10 yılda 7 yıl (statsborgerloven § 16 a).

• Başka bir İskandinav ülkesinin vatandaşları: kalıcı oturum ve 8 yıl şartı aranmaz, ancak son iki yılın Norveç'te geçmiş olması gerekir (statsborgerloven § 13).

Süre hesabının ayrıntıları yönetmelikte düzenlenir. Süre, izin Norveç'e girişten önce verildiyse Norveç'e varış tarihinden, Norveç'te başvurulduysa ve başvuru kabul edildiyse başvuru tarihinden itibaren sayılır (statsborgerforskriften §§ 3-1 ve 3-2). Bir takvim yılında yurt dışında geçen sürelerin toplamı iki ayı aşmıyorsa, bu süre Norveç'te geçmiş sayılır. İki ayı aşarsa yurt dışında geçen sürenin tamamı hesaptan düşülür (statsborgerforskriften § 3-4). UDI, tüm şartları sağlamadan başvuru yapılmamasını tavsiye eder (udi.no).

3. Kimliğinizi nasıl belgelersiniz?

Ana kural olarak, yeterli güvenilirliğe sahip orijinal pasaport veya başka bir kimlik belgesi sunulmalıdır (statsborgerforskriften § 1-1). İki durumda istisna yapılabilir: (1) eski ülkenin işleyen bir merkezi yönetimi yoksa veya başka nedenlerle yeterli güvenilirlikte orijinal pasaport ya da kimlik belgesi edinmek imkânsızsa; (2) başvuru sahibinin ülkesini bu belgeler olmadan terk etmek için haklı bir nedeni (berettiget grunn) varsa ve güvenliği, eski ülkesinin makamlarıyla temas kurmamasını gerektiriyorsa. Her iki durumda da doğru kimliğin muhtemel olduğunu gösteren bilgiler sunulmalıdır; bunun için genel olasılık üstünlüğü (alminnelig sannsynlighetsovervekt) aranır (statsborgerforskriften § 1-2).

Norveç'te doğmuş ve kimliği nüfus kaydına (folkeregisteret) işlenmiş kişilerde kimlik netleşmiş sayılır. 18 yaşından önce gelen ve en az bir ebeveyninin kimliği netleşmiş kişiler için de kolaylıklar vardır (statsborgerforskriften § 1-3).

4. Dil ve vatandaşlık sınavı şartları nelerdir?

18–67 yaş arasındaki başvuru sahiplerinin sözlü Norveççe sınavında en az B1 seviyesine ulaşmış ve vatandaşlık sınavını (statsborgerprøven) geçmiş olması gerekir. 18 yaş sınırı başvuru tarihine göre hesaplanır (statsborgerloven § 8).

Yönetmelik bazı istisnalar öngörür. Örneğin Norveç'te okulda belirli Norveççe notları, belirli yükseköğrenim kredileri veya sağlık nedenleri dil şartından muafiyet sağlayabilir; bazı istisnalarda ise yine de A2 seviyesi istenir (statsborgerforskriften § 4-1). Vatandaşlık sınavı için de benzer istisnalar vardır, örneğin daha önce Norveççe olarak geçilmiş bir sosyal bilgiler (samfunnskunnskap) sınavı (statsborgerforskriften § 4-2). Hangi istisnanın size uyduğu belgelerinize göre değerlendirilmelidir.

5. Ceza veya soruşturma başvuruyu nasıl etkiler?

Ceza veya cezai özel tedbir (strafferettslig særreaksjon) almış kişi, yönetmelikte belirlenen bir bekleme süresi (karenstid) geçmeden vatandaşlık alamaz. Süre kesin hükmün tarihinden, ceza emrinde (forelegg) ise kabul tarihinden itibaren işler. Ceza infaz edilmiş ve deneme süresi dolmuş olmalıdır (statsborgerloven § 9; statsborgerforskriften kapittel 5).

Başvuruya eksiksiz bir sabıka kaydı belgesi (uttømmende politiattest) eklenir. Bu belge, kişinin şüpheli veya sanık (siktet eller tiltalt) olduğu durumları da gösterir (statsborgerloven § 7 dördüncü fıkra). Başvuru sahibi hakkında başvuruyu etkileyebilecek bir soruşturma varsa ya da yabancılar kanunu kapsamında (örneğin sınır dışı etme) bir karar gündemdeyse, başvurunun incelenmesi bekletilebilir (statsborgerloven § 30).

6. Başvuru nasıl yapılır ve ret kararına nasıl itiraz edilir?

1. Başvuru polise veya Norveç dış temsilciliğine yapılır; dosyayı onlar hazırlar ve kararı UDI verir (statsborgerloven § 27 birinci fıkra).

2. Başvuru için harç (gebyr) alınabilir (statsborgerloven § 32). Güncel tutar UDI'nin harç sayfasında yer alır.

3. UDI'nin kararına Utlendingsnemnda'ya (UNE) itiraz edilebilir (statsborgerloven § 27 üçüncü fıkra). İtiraz süresi genellikle kararın size ulaşmasından itibaren 3 haftadır (forvaltningsloven § 29). Ulusal çıkar veya dış politika gerekçesiyle Bakanlığın verdiği ret kararlarına ise itiraz edilemez (statsborgerloven § 27 üçüncü fıkra). Bakanlığın bu gerekçelerle talimat yetkisini kullandığı davalarda itiraz mercii Kral ve Bakanlar Kurulu'dur (Kongen i statsråd) (statsborgerloven § 27 üçüncü fıkra ve § 28 ikinci fıkra).

İtiraz sürecinin kendisi için UDI ret kararına itiraz rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

• Pasaport veya diğer kimlik belgeleri (orijinal)

• Son 11 yıla ait oturum izinlerinizin listesi ve kopyaları

• Yurt dışında geçirdiğiniz sürelerin tarihli listesi

• Sözlü Norveççe sınav sonucu ve vatandaşlık sınavı belgesi, ya da muafiyet belgeleri

• Daha kısa süre kuralına dayanıyorsanız evlilik veya birliktelik belgeleri ya da gelir belgeleri

• Varsa ceza kararları, ceza emirleri ve infazın tamamlandığını gösteren belgeler

Bize nasıl ulaşabilirsiniz

Konunuzu İletişim sayfasındaki formda kısaca anlatın veya bizi +47 22 46 46 46 numaralı telefondan arayın; varsa sürenin son gününü de belirtin. Formda belge veya hassas kişisel bilgi göndermeyin; belgelerin nasıl iletileceğini avukatla ayrıca kararlaştırırsınız. Avukat Servet Yildiz Stêrk durumu Türkçe veya Norveççe değerlendirir.

İlgili rehberler:

• Norveç'te kalıcı oturum izni şartları

• UDI ret kararına itiraz